Woordenlijst

Woordenlijst p

# A B C D E
F G H I J K
L M N O P Q
R S T U V W
X IJ Z

P&A

Prints and advertising, verzamelnaam voor alles wat met distributie en marketing te maken heeft, zoals de kopieën (prints) van de film, de posters, advertenties, interviews en benaderen van recensenten van dag- en weekbladen, etc.

PA

1Public Address, geluidsversterking voor publiek  
2Personal Assistant (van een regisseur of producent)

Packshot

Shot in commercial van het product

Pad

Geluidverzwakker

Paganini

Stapelbare kleine houten vlondertjes (van ongeveer 25 x 20cm) om iets op te kunnen zetten, vgl. appleboxes, hokkertjes en pancakes

Pageturn

3D-wipe: omslaan pagina

Paillard

Zwitserse fabrikant van semi-professionele 16mm-camera's, het befaamde roggebroodje

Paintbox

Grafisch video-computer-tekensysteem van Quantel

PAL

Phase Alternation by Line, wijze van tv-transmissie op 25 b/s en 50 Hz lichtnetfrequentie, met ingebouwde kleurcorrectie, o.a. in Nederland, (ook 'Pay for Added Luxury'); vgl. NTSC en Secam

Palfase

Het lijn-om-lijn omschakelen van het V-aandeel in de kleurinformatie van het videosignaal

Palme d'Or

Gouden Palm, hoofdprijs te behalen in Cannes

PALplus

vero. Breedbeelduitzendingen vanaf een anamorfe 16:9 bron, die op 4:3-tv's wordt weergegeven in letterbox-formaat, maar die door breedbeeld-tv's (met een PALplus-decoder) automatisch beeldvullend wordt weergegeven. Dat beeldvullend maken gebeurt d.m.v. extra scherpte-informatie, die in de zwarte balken wordt meegezonden

Pan

Afkorting van 'panoramique', horizontaal rondgaande lensbeweging; Vlaams: pano

Panasonic

Fabrikant video-apparatuur. Heeft vooralsnog beslist niets met Panavision te maken

Panasony

Bijnaam van een door Panavision voor digitale cinema geschikt gemaakte Sony HD-camera (HDW-F900) met Panavision-lenzen

Panavised

Door de firma Panavision aangepast, > ook Panasony

Panavision

1Fabrikant en verhuurder van camera's en objectieven;
2breedbeeldsystemen (met anamorfoot) op 35mm (1:2,35) en 70mm (1:2,2)

Pancakes

Stapelbare houten kistjes (variërend in hoogte van 5-50cm) om iets op te kunnen zetten, ook wel appleboxes, hokkertjes

Pancarte

Vlaams: titelkaart

Panchromatisch

Evenredige gevoeligheid voor alle kleuren van zwart-wit materiaal, vgl. orthochromatisch en blinde emulsie

Panglas

Donker kijkglaasje ter beoordeling van de lichtverhoudingen in de set

Panorama

Links/rechts verhouding in stereobeeld (klassiek 2x30º, modern 2x45º)

Panpot

Regelknop (potentiometer, regelbare weerstand) waarmee geluidssignaal tussen links en rechts in het stereobeeld kan worden geplaatst, gepand

Pan & Scan

> Added panning

Panseparaat

Kleurenfilm, uitgesplitst in drie aparte panchromatische zwart-wit-films met rood-, groen- en blauwinformatie, zoals het vroegere Technicolor. Tegenwoordig gebruikt om kleurenfilms voor het nageslacht te bewaren

Panther

Dollymerk

Pantograaf

Aan de animationstand gekoppelde stift, waarmee een op papier getekend traject doorlopen kan worden

Papegaaien

Voice-to-voice nasynchroniseren

Parallelmontage

Om en om monteren van gelijktijdige gebeurtenissen, ook cross-cutting

Parkinsonfilm

Film waarbij tijdens de opnamen of in de nabewerking bewust beweging is toegevoegd, ook wel zeeziektefilms genoemd, b.v. 'Breaking the Waves'; ook Parki-cam

Parlight

Lamp met ingebouwde lens en reflector

Particle

Bewegend deeltje in diverse vormen, gebruikt in 3D-animatie en compositing

Patchen

1Het omsteken van beeld- en geluidsverbindingen tussen apparaten op een steekveld;
2plaatsen van een bron met twee geluidssporen (A1 en A2 bijvoorbeeld) op twee andere sporen in een sequence (A7 en A8 bijvoorbeeld)

Patchpanel

Steekveld, schakelbord met snoeren, ook jackfield

Pats!

Eufemisme voor Cut!, in gebruik bij sommige EO-regisseurs

Pats-boem-kledder

Visueel en auditief geweld, bij voorkeur in hoog tempo

Pattern

Wipe-patroon

Pattern limiter

Begrenzer van wipe-patroon-afmetingen

Pauschalbedrag

All-in-bedrag (maar excl. BTW)

Pauze

Hinderlijke, vaak willekeurige en door de maker zelden bedoelde onderbreking van een filmvoorstelling door een exploitant, vanuit de misplaatste gedachte dat zijn bezoekers honger of dorst hebben. Gelukkig op steeds meer plaatsen door steeds meer exploitanten afgeschaft

Pay-off

Afwerking van een set-up

Pay-TV

Betaal-TV; een gecodeerd (scrambled) signaal wordt verzonden, dat met een speciaal kastje (decoder) tot een 'kijkbaar' signaal kan worden teruggebracht

PCM

Puls Code Modulatie, digitale geluidvastlegging

PD4

Portable tijdcode DAT-recorder van Fostex

PD6

Portable digitale tijdcode 6-kanaals DVD-RAM- of (optioneel) harddisk recorder van Fostex

Peakindicator

Lampje dat aangeeft dat niveaus overschreden worden

Peakmeter

Geluidsmeter die de pieken in het geluid acuraat aangeeft, i.t.t. VU-meter, > piekmeter

PEBKAC

Problem Exists Between Keyboard And Chair, aanduiding voor een door de gebruiker veroorzaakt computerprobleem, > PICNIC

Pee-Wee

Dollytype van Chapman

Pegbar

Regel met pegs om het animatiepapier of cells te fixeren

Pegel

Duits voor geluidsniveau, level

Pegs

Pennen door middel waarvan elke opeenvolgende (geperforeerde) cell of animatiepapier op dezelfde plaats wordt gehouden, > ook pegbar

Pellicule

Van het Italiaanse 'pellicola', huid, Vlaams voor filmmateriaal

Pepper

300 à 500W spot van LTM

Perche

Vlaams voor hengel of boom

Perforatie

Gaatjes in film of band t.b.v. het transport en de justering

Perforecorder

Recorder voor perfotape

Perform

Daadwerkelijk uitvoeren van een videolas

Perfo(tape/band)

Geperforeerde geluidsband in de maten 35mm, 17½mm (gehalveerd 35mm) en 16mm, waarbij 35mm perfotape zowel full-coated als gedeeltelijk gecoat (zone stripe) bestaat

Perf Slip

Functie in NLE's waarmee het geluid ten opzichte van het beeld in 'perforaties' (1/4 frame) kan worden verschoven, dus per 1/100 seconde (zoals dat voorheen bij 35mm en 17,5mm perfotape ook kon)

Petje

Koptelefoon

PFL

Pre-fade-listening; afluisteren, zonder dat fader open staat, van het binnenkomende signaal als check voordat het over de master hoorbaar is; ook solo

PGM-rail

Program-rail, > Rode rail

Phantom mark

Virtueel in- of uitpunt overeenkomend met aangegeven shotlengte in de andere monitor (NLE)

Phantoom

48V microfoon-voedingsspanning, bijna standaard op elke mixer aanwezig. Sommige microfoons hebben een phantoom 12V voedingsspanning nodig of de inmiddels in onbruik geraakte toonader 12V spanning

Photoshop

Beeldbewerkingssoftware voor stilstaand beeld, van Adobe

Pick-up (PU)

1Draaitafel;
2take, startend op een later punt dan de eerste take, puutje

Pick-up-shoot

Extra draaidag(en) in de montagefase, meestal om inserts te draaien, vgl. reshoot

PICNIC

Problem In Chair Not In Computer, aanduiding voor een door de gebruiker veroorzaakt computerprobleem, > PEBKAC

Picot

Frans merk filmprinter en geluidsschrijver

Pic-Sync

Motorsynchronizer met kleine viewer, > Compeditor

Picturelock

(PL) Moment in de montage, waarop niet meer in het beeld mag worden gesneden, zodat de geluidnabewerking kan beginnen en het negatief kan worden geregeld. Aangezien deze regel veelal wordt overtreden, spreken Amerikanen niet van 'locked' maar van 'latched' (locked, but liable to be opened again)

Picture Negative Report

Lijst per dag van gedraaide shots en takes met rol- en cassettenummers, en print/hold-aanwijzigingen; ook camerarapport

Piekmeter

Geluidsmeter van maxima; niveaumeter (analoog of digitaal) die ten opzichte van de in onbruik geraakte VU-meter een snellere stijgtijd heeft; een piek-, (peak-) of PPM-meter geeft korte harde pulsen probleemloos weer, in tegenstelling tot een VU-meter

Piemelen

vero. Gelijkschakelen van niveaus tijdens mixage d.m.v. voor- en nabandluistering; 'piemelen alvorens in te prikken'

Piep

11000Hz toon van één beeldje in startleader, 2-pop;
2piepschuim plaat t.b.v. lichtreflectie;
3testtoon

Pillarbox

Manier om (bijvoorbeeld) een 4:3-beeld binnen een 16:9-kader weer te geven, waarbij links en rechts een gedeelte van het 16:9-kader zwart wordt gelaten, en het 4:3-beeld dus ongewijzigd en in zijn geheel wordt weergegeven (dus zonder added panning); horizontale variant van letterbox

Pilootsignaal

vero. Stuursignaal t.b.v. synchroonloop van camera met smalltaperecorder, ook 'piloottoon'

Pilot

Proeffragment of proefaflevering van serie

Pilotpin

Justeringsmechanisme in duurdere filmcamera's (Mitchell) en optische banken t.b.v. nauwgezette beeldstand, ook spergrijper

Pinchroller

Rubber aandrukrol in recorder die de band tegen de capstan drukt

Pingpongen

1Shot/tegenshot draaien;
2geluid opbouwen door van ene naar het andere spoor over te schrijven, met toevoeging van een nieuw geluid, ook bouncen

Pink noise

Testsignaal, opgebouwd uit alle frequenties in gelijke sterkte

Pinky

Op de set uitgedeeld gekleurd inlegvel met (ten opzichte van het shootingscript) gewijzigde scène(s), ook wel blauwtje (afhankelijk van de papierkleur)

PIP/Pip

1Picture-in-picture, beeldeffect, waarbij een shot optisch binnen een ander shot wordt geplaatst (geheel of gedeeltelijk);
2synchronisatiepiep in de SMPTE-leader, ook 2-pop of piep

Pitch

1Toonhoogte(verandering);  
2kleine snelheidsverandering bij tape of plaat;
3afstand tussen perforatiegaatjes, b.v. short pitch;
4maat en vorm van de perforatiegaatjes, > Bell & Howell-perforatie en Kodak-Standaard-perforatie;
5Pitchen: poging een filmidee te verkopen binnen een verzamelde groep potentiële kopers en producenten

Pivoting viewfinder

Draaibare (flexibele) camera-zoeker

Pixel

Beeld-bit, afkorting van 'picture-element'

Pixel mapping

Techniek waarbij een plasma- of LCD-scherm in zijn eigen resolutie wordt aangestuurd, zonder dat er vergroting of verkleining in de monitor zelf plaatsvindt (en iedere pixel van de bron dus door een enkele pixel van het scherm wordt weergegeven)

Plaatje piep

Piepschuim (polystireen) plaat t.b.v. lichtreflectie

Plakko

Linnen plakband van filmblikken (cameratape), dat, nadat het tot een bolletje is gerold, uit baldadigheid tegen het plafond van de donkere kamer geworpen is en dat dus na verloop van tijd onverwacht in iemand anders nek terecht komt

Plakpiep

vero. Zelfklevend smalltape met 1000 Hz toon, waarvan een stukje (6mm) werd afgeknipt en op de emulsie van een mixband werd geplakt ter hoogte van de 2 van de startleader

Plan américain

Beelduitsnede waarbij persoon vanaf de knieën tot en met het hoofd wordt afgebeeld, ook halftotaal of mediumshot

Plan séquence

Gehele scène gefilmd in één longshot

Plasmascherm

Uiterst platte (beeld)monitor, op basis van de elektrische ontlading van in het scherm aanwezig gas

Plate

1Shot waarvan een deel als invulling moet dienen in een ander shot bij CGI-bewerking;
2galmplaat-effect

Platformen

Het gefaseerd uitbrengen van een film in verschillende regio's (i.t.t. een gelijktijdige nationale of internationale uitbreng); was tot de film Jaws de meeste gebruikelijke manier van uitbrengen van speelfilms

Platform Luidheid Televisie Geluid

Nederlandse organisatie die zich inspant voor een oplossing van de luidheidsproblematiek, > loudness war

Platina Film

Prijs, analoog aan dergelijke prijzen in de muziekindustrie, voor een Nederlandse film die meer dan 400.000 bezoekers heeft getrokken

Plat shot

Shot met povere mise-en-scène en weinig perspectief

Playback

(Pb)
1Opname van beeld aan de hand van het tevoren opgenomen geluid;
2weergave van zojuist opgenomen (video)beeld of geluid, terugkijken resp. terugluisteren

Playout

Terugspelen van een sequentie naar (video)band, DVD of andere drager vanuit een digitaal montagesysteem, > ook digital cut, print to video, dumpen

Plopkap

Schuimplastic dopje op microfoon ter voorkoming van storingen door wind, ook windkap of spuugbol. Actualiteitenprogramma's laten de plopkapjes graag bedrukken met hun logo.

Plopkast

Bandwisapparaat, dat in één keer een magneetband wist, ook bulkeraser

Ploppen

1Verwijderen van een signaal op een magneetband, m.b.v. een plopkast of bulkeraser;
2'dichtslaan' van een microfoon door een te grote hoeveelheid aangeblazen lucht, b.v. bij de letter P

Plot

1Feitelijke weergave van de ontwikkeling van een verhaal of constructie van een mysterie;
2oplossing van een mysterie

Plug

Stekker of contrastekker

Plugin

Software die functionaliteit aan bestaande programma's toevoegt. Montage- en compositingsystemen en DAW's kunnen op dergelijk wijze met allerhande effecten worden uitgebreid

Plumbicon

vero. Type professionele video-opnamebuis

PluralEyes

Automatische gelijklegsoftware van Singular Software

PNO

1Programme Number, programmeerbaar (en dus uitleesbaar) nummer op DATjes, meestal echter ID genoemd;
2Pensioenfonds Nederlandse Omroep, tegenwoordig Pensioenfonds PNO Media geheten

Pointcasting

Uitzenden voor een gebruiker VOD, i.t.t. narrow casting (voor speciale doelgroep, NVOD) en broadcasting (voor algemeen gebruik)

Pola(risatie)filter

Draaibaar camerafilter of lichtfilter dat bepaalde reflecties wegneemt of versterkt, daarmee de verzadiging versterkend resp. verzwakkend

Polecat

Uitschuifbare lichtbevestigingspaal tussen twee wanden

Polish

1Lichte herziening van een script
2een licht herzien script

Poly fork

Staaf met rechtopstaande lange pinnen om een polystireenplaat (piep) op te bevestigen

Polijsten

Poetsen van de dragerzijde van een film ter ontkabeling

Pompen

1Het kortstondig versterken van vooral de hardere geluiden, bijwerking van een (slecht afgestelde) audio-expander; 
2het met zichtbare moeite opwekken van echte tranen door een acteur

Popcornlevel

Het niveau van door het publiek geproduceerde bijgeluiden; bij het mixen van geluiden onder het * bestaat het risico dat die geluiden bij de vertoning in de bioscoop verdwijnen

Porta-brace

Fabrikant van tassen m.n. voor film- en geluidsapparatuur

Post

(Uitgesproken als 'poost'). Veel gebruikte afkorting voor postproductie: 'Dat doen we wel in de post', waarmee dan meestal digitale beeldbewerking wordt bedoeld

Postconform

Techniek waarbij het geluid (op basis van b.v. een EDL vanuit de montage) opnieuw wordt ingeladen vanaf de originele geluidsbanden of -files

Posterisatie

Vorm van solarisatie, omkering of verschuiving van het kleurspectrum, veelal gevolg van datareductie

Postproductie

Alle werkzaamheden na de shooting, ook nabewerking of afwerking

Postproductionscript

Script naar de definitief gemonteerde versie, ook releasescript of postshootingscript

Postproduction supervisor

Productieleider, belast met de coördinatie van de postproductie

Postroll

Tijd na een las die een recorder nog doorloopt om te zien hoe een insert eindigt (video)

Poten

> Geluidsgordijnen

Pot(meter)

Draaibare volumeregelaar, voluit potentiometer

POV

Point of view, opname met de blikrichting van het betreffende personage, ook subjectief shot

PPM

1Pre-production Meeting, kennismakingsbijeenkomst voor crew;
2Piek Program Meter, piekmeter (peakmeter) met LEDs of gasbuis

Prac

Afkorting van practicabel, houten verhoging

Practical

Op locatie aanwezig kunstlicht

Pre-emphasis

Beïnvloeding van magnetische registratiekarakteristiek voor de opname, daarbij hoge frequenties versterkend om tapeverliezen tegen te gaan

Premix

vero. Voormix; eerste fase van de eindmix waarbij in ieder geval de (automatische) faders al de goede kant uitgaan. Daarna volgt de 'fine-tuning' bij de eindmix

Pre-read editing

Systeem waarbij de videorecorder tegelijk kan weergeven en opnemen. Het weergegeven signaal wordt -bewerkt of gemengd met een nieuw signaal- direct weer op dezelfde tape gezet

Preroll

Aanlooptijd van recorder of weergavemachine om 'in sync' te komen, te locken

Presence

Lett. aanwezigheid. Frequentiegebied (audio) waarin de menselijke stem zich bevindt (800-6000 Hz); het geven van wat extra 'presence' in de mix betekent dat de hoogste frequenties binnen dit gebied worden versterkt

Presencefilter

Middenfrequentie-filter, > presence

Preset

(PST) Bron die op een beeldmenger als volgende actual gekozen kan worden

Preview

1Voorkijkje/voorvertoning van een voltooid produkt;
2vooraf bekijken van een videolas, zonder 'm daadwerkelijk te maken

PRG

Program, actual signaal

Prégénérique

Filmgedeelte vóór de koptitel

Prik

Stroom, sap

Prikken

vero. In opname gaan tijdens de mixage

Prime

Objectief met vaste brandpuntsafstand, ook vaste lens, i.t.t. zoomlens

Printdown

Verkleiningskopie, van 70(65) naar 35mm of van 35 naar 16mm

Printen

Afdrukken. Film: het maken van filmkopieën met behulp van een optische of een contactprinter

Printing master

Gecorrigeerde eindmix waarvan geluidsnegatief wordt geschreven

Print to video

Het uitspelen van een sequentie naar videoband vanuit een NLE, > ook digital cut, playout, dump

Prioriteit

Bij gebruik van meerdere DVE-signalen het signaal op de voorgrond

Pro Control

Virtuele mengtafel voor ProTools systemen van Digidesign. De mechanische faderbewegingen vertalen zich rechtstreeks in de software. De gehele eindmix en editing bevinden zich uiteindelijk in één complete sessie; geheel herroepbaar

Producent

Productiebaas, ook producer, algeheel eindverantwoordelijke; rapporteert aan financiers, subsidieverstrekkers en eventueel coproducenten.

Producer

Hoofd productie, in NL meestal producent

Producer's cut

Montageversie van producent, i.t.t. directors cut

Producer's fee

Salaris van de producent

Productiebord

Bord met strippen, waarop de breakdown-gegevens, t.b.v. productieplanning

Productiegeluid

> Production sound

Productie-indiaan

Productie-chauffeur, ook gofer of runner

Productieleider

Persoon belast met de voorbereiding en de organisatie van de opnamen en verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken op de set en voor aan de opnameperiode gerelateerde kosten; rapporteert aan de uitvoerend producent

Production designer

Ontwerper/verantwoordelijke van/voor alles wat in beeld komt, > art director

Production sound

Op de set opgenomen geluid, zoals direct geluid, wildlines, setnoise en atmo

Production sound mixer

Chef geluid op de set

Production store

Verzamelnaam in begroting voor alle losse kleine spullen zoals gaffertape, wasknijpers, schrijfmaterialen, dulling spray, etc.

Production value

Zichtbare productiewaarde van een shot

Professional

Soortnaam voor apparatuur voor hi-end professionele toepassingen (in productie en uitzending), vgl. industrial

Profielspot

Spot met strakke lichtbundel, ook wel gewoon 'toneelspot' of volgspot

Program

(PRG) Actual signaal

Progressive

Bewegend beeld dat in zijn geheel, als compleet beeld -dus niet als video in twee fields- wordt geregistreerd, weggeschreven en weergegeven, i.t.t. interlaced. Film is progressive, net als sommige vormen van HDTV

Projectie

De mate waarin een acteur volume geeft aan een dialoog(zin).  Een geluidsman, zowel op de set als in de ADR, kan aan een acteur vragen om een zin minder of (meestal) meer projectie te geven, bedoelende dat de zin moet worden uitgesproken alsof de gesprekspartner fysiek verder weg staat 

Promistfilter

Camerafilter dat het beeld verzacht, leverbaar in 'black' en 'white', waarbij het witte filter de hoge lichten met een lichte mist (vgl. halo) omgeeft

Promootje

Voorproefje van een actualiteitenrubriek, ook aankeiler

Prompter

Tekstprojectie in optische as van camera, zodat de presentator zijn tekst niet uit het hoofd hoeft te leren, ook autocue

Props

Amerikaans voor requisieten, afkorting van properties

ProRes

Compressiestandaard voor video van Apple

Protagonist

Hoofdpersoon

Pro Tools

Populair geluidsmontage en -mixagesysteem (DAW) van Avid (voorheen onder de merknaam DigiDesign)

Proximity

Verschijnsel dat een microfoon meer lage tonen registreert van een nabije geluidsbron dan van diezelfde bron verder weg

PsF

Progressive Segmented Frame, wijze van opslaan en weergeven van progressive beeldmateriaal waarbij elk volledig beeld in twee segmenten wordt opgedeeld, vergelijkbaar met interlacing

PST

Preset, bron die op een beeldmenger als eerstvolgende actual gekozen kan worden

P.U.

Pick-up, take, startend op een later punt dan de eerste take, puutje

Publieke omroep

Verzamelnaam voor de omroepverenigingen, de zendgemachtigden en hun collectieve samenwerkingsorganisaties; tegenhanger van de commerciële omroep

Pulldown

Technisch proces waarmee een bron en een bestemming met verschillende framerate op elkaar worden aangepast. Om film met een snelheid van 24 b/s naar PAL video (50 fields/sec) te zetten, wordt een pulldown toegepast, waarbij elk 24e field (of elk 12e beeld) herhaald wordt. Voor een overzetting van 24 b/s naar NTSC wordt ofwel een 3:2 of een 3:2:2:3 pulldown toegepast

Pulling focus

Scherpteverlegging

Pull list

Verzamellijst van alle gebruikte shots (in volgorde van de labrollen)

Pulsar

650W spot van Ianiro

Pulslicht

Intermitterende lichtbron (in projectoren)

Pumpie

Klein stukje microfoon in beeld

Punch hole

Startmarkering in een labrol, bedoeld voor tijdcodesynchronisatie

Punch-in

1vero. Het inprikken in een mixband, in opname gaan  
2Het tegelijkertijd opnemen van een geluidsbron en het weergeven van reeds gemonteerd beeld en geluid in NLE-systemen

Punchline

Laatste doeltreffende tekstregel

Pup

1kW spot

Push

Optische (film) of elektronische (video) trucage waarbij het ene beeld door het volgende beeld horizontaal wordt weggedrukt

Pushen

D.m.v. wijziging van het ontwikkelprocédé verhogen van de film-gevoeligheid, ook forceren of koken

Puutje

Take, startend op een later punt dan de eerste take, afko van pick-up (P.U.)

PVR

Systeem van eenvoudige videocamera en een computer waarmee een poppenanimator het resultaat direct kan bekijken in lage resolutie, ook wel lijntester genoemd, vgl. video-assist

Pijpela

Lange en smalle bioscoopzaal

Pijpje

Neumann microfoon KM 84

PZM

Pressure Zone Mike, platte, éénzijdiggevoelige microfoon van Crown, ook grensvlakmicrofoon, ook boundary layer