Woordenlijst

Woordenlijst m

# A B C D E
F G H I J K
L M N O P Q
R S T U V W
X IJ Z

Mach-One

Type computereditingsysteem van BTS

Mach-One-piloot

Video-editor met weinig inhoudelijke aspiraties, maar met hoge 'aanslagsnelheid'

Mafer

Grote goboklem

Mag

Magnetic tape, verzamelterm voor verschillende soorten magneetband (al dan niet met perforaties)

Magic arm

Stang bestaande uit verschillende scharnierende delen met klemmen om lampen makkelijk in een gewenste stand te draaien

Magic Bullet

Softwarepakket van Red Giant voor het maken van een filmlook

Magic hour

Korte periode direct na zonsondergang met prachtig warm licht, [foto: Nuno Milheiro] ook de periode vlak voor zonsopgang

Magneetband

Bijna uitgestorven drager voor beeld en/of geluid; langzamerhand verdrongen door hard-disk-systemen en flashcards. De belangrijkste nadelen van magneetband waren de gevoeligheid voor externe magnetische velden en de (relatief) hoge zoek/spoeltijd, > Access-tijd

Main titles

Openingstitels van een film, koptitels

Majax

Software voor het (her)organiseren en bewerken van BWF-geluidsbestanden van Aaton

Making of ...

Documentaire over een filmproductie als extraatje op DVD of voor YouTube, ook featurette

Maltezer kruis

Transportmechanisme in filmprojector, waarmee een continue rotatie wordt omgezet in een intermitterende beweging; de mooiste mechanische uitvinding in de filmindustrie

Mannetje

1Stekker, i.t.t. vrouwtje;
2boekhouder

Mark-acting

(Zichtbaar dan wel voelbaar) lopen tot de stip

Marked-up script

> Uitgelijnd script

Marker!

Bevel aan (of uitroep door) de clapper(-loader) om de klap dicht te slaan, ook wel 'Mark it!'; bij meerdere camera's met eigen klap ook "A-marker" en "B-marker".

Mark in/out

Het geven van een in- resp. uitpunt bij een lopende machine

Married print

Filmkopie met beeld en geluid, ook composite print

Martini

De laatste instelling of shot van een draaidag

Martinishot

De laatste instelling of shot van een draaidag

Masker

1Ingebouwd filter in kleurnegatiefmateriaal, A.C.M.;
2figuur in compendium (b.v.sleutelgat);
3zoals gebruikt bij matte-techniek

Master

Eerste generatie van gemonteerde versie (analoog), tegenwoordig in gebruik als aanduiding voor de kleurgecorrigeerde band zonder titels en/of ondertitels, compleet met M&E-track

Mastering

1Wegschrijven van de eindmix naar een moederband of disk (meestal een M.O.D.), waarvan vervolgens het geluidsnegatief kan worden gemaakt  
2(muziekproductie) het gereedmaken van de mix voor distributie (vaak wordt daar bij nog equalisatie en compressie toegepast)

Masteringprocessor

Geluidseffectendoos, veelal voorzien van multiband compressor, equaliser en limiter, bedoeld om een mix voller te laten klinken of een speciale klankkleur te geven

Masterprint

Dupe-positief kopie van origineel negatief, voor het maken van een dupe-negatief, waarvan vervolgens de theaterkopieën worden getrokken

Mastershot

Ruim shot van hele scènelengte, ook covershot

Mastertape

1Moederband (audio);
2eerste generatie van het gemonteerde materiaal (analoge video)

Mastiek

Baarden-, snorren- en pruikenlijm

Matrix

1Omzetter van RGB naar YUV;
2computergestuurd schakelsysteem tussen meerdere in- en uitgaande signalen;
3(de-)coderingssysteem waarmee verschillende geluidssporen worden verstopt of tevoorschijn getoverd, b.v. bij Dolby Surround en ProLogic. De gecodeerde stereotrack wordt dan aangeduid als LtRt en bevat de informatie (op basis van faseverschillen), die m.b.v. de matrix in een surroundsignaal omgezet kan worden. Het surroundeffekt is kunstmatig en niet te vergelijken met echt discrete tracks zoals bij Dolby Digital

Matrixed surround

Gecodeerd audiosignaal dat door middel van een matrix wordt gedecodeerd in (nep)surround met Links, Center, Rechts, Achter en evt. nog een subwooferkanaal (LFE). Al is het surroundeffekt niet optimaal, de verstaanbaarheid is verbeterd door aanwezigheid van een centerkanaal

Matrox

Fabrikant van videohardware en GPU's

Matte

1Masker, plaatje in de matte box van de camera waardoor een deel van het filmmateriaal niet wordt belicht;
2rol met filmbeelden die er voor zorgen dat een deel van het filmmateriaal niet wordt belicht voor een optisch effect;
3keysignaal

Matte box

Cassette voor op het compendium waarin maskers kunnen worden geschoven (of filters)

Matted print

Print met balkjes

Matte painting

Schilderen van een ontbrekend gedeelte van het beeld dat d.m.v. matte-techniek aan het bestaande beeld wordt toegevoegd

Matte-techniek

vero. Optische invultechniek m.b.v. maskers en contramaskers

Maverick

Tegendraadse regisseur, naar analogie van de Amerikaanse pionier Samuel A. Maverick

McGuffin

(Hitchcock) Voorwerp of plotelement dat de aandacht van de kijker trekt en/of de plot voortstuwt. Meestal iets waar elk van de personages op de een of andere manier mee bezig is. In wezen iets waar het hele verhaal omheen is gebouwd, maar dat zelf nauwelijks enige relevantie heeft

M&E

Muziek en effecten; mixage van alle geluiden behalve dialogen en commentaar, band waarmee buitenlandse versies kunnen worden gemaakt, > ook I.T.

Meat-axe

Grote zwarte vlag (1.80x0.60m)

MEB

vero. Meng-Eenheid-Beeld, NOB-benaming voor videomontageset

M/E (bank)

> Mix-effect bank

Media 100

Merk NLE-systeem

Media Composer

Digitaal montagesysteem (NLE) van Avid voor verwerking van 25 b/s-projecten. Een uitgebreidere versie is de Film Composer, die ook 24 b/s-projecten aan kan, maar de latere MC's hebben beide mogelijkheden

Media Desk

Informatie- en adviescentrum voor Europese fondsen

Mediafiles

Bestanden bestaand uit gedigitaliseerd beeld- en/of geluidmateriaal

Media-Manager

Wat vroeger een tapeoperator in het 'lineaire' tijdperk was > Teepop is tegenwoordig de media-manager

Media Mover

Handig programmaatje van de firma Random Video om Avid mediafiles en FCP-files van verschillende producties uit elkaar te halen (of te houden)

Mediumshot

Camera-instelling tussen veraf en dichtbij, ook halftotaal

Mengtafel

Geluidsregeltafel met filter- en andere schakelmogelijkheden

Mercedes

10-bit 3-D effectenkaart van Pinnacle

Metadata

Alle informatie die in een deel van een mediafile staat meegeschreven, zoals tijdcode, userbits, slate-, scène- en takenummers, maar ook beeldformaat, beeldsnelheid, tot en met samplefrequenties en bitdieptes, etc. Door de koppeling van deze data aan een mediafile wordt al deze informatie meegenomen naar elders

Metafoor

Beeldspraak, troop, overdrachtelijke vertelwijze

MetaFuze

Hulpprogramma van Avid voor het omzetten van diverse digitale bestandssystemen (DPX, R3D) naar Avid mediafiles; in feite een importmodule uit Avid DS, omgebouwd tot zelfstandige applicatie

Method-acting

Acteertechniek, waarbij de acteur zichzelf in een bepaalde stemming brengt via trucjes (volgens de Stanislavsky-methode), o.a. toegepast in 'One flew over the cuckoo's nest'.

MFN

Most Favored Nations, clausule bij het clearen van muziekrechten, die erop neer komt dat een partij een evenzohoge vergoeding ontvangt als de bestbetaalde andere partij

Mickey-mousen

Elke beweging in beeld voorzien van synchrone muziek

Microfoonklap

Tikje op de microfoon (in beeld), t.b.v. het gelijkleggen van geluid bij beeld

Middentonen

Niet verzadigde kleuren met een dekking ongeveer gelijk aan gemiddeld grijs (18%)

MIDI

Musical Instrument Digital Interface, gestandaardiseerd protocol waarmee elektronische muziekinstrumenten aan een pc kunnen worden gekoppeld

M-II-format

vero. Broadcast videoregistratie m.b.v. 1/2 inch-cassette

Mike

Microfoon

Mike flag

Weinig bescheiden onelegante reclameuiting d.m.v. kunststof blokje om interviewmicrofoon

Millennium

Hi-end filmscanner /datascanner van ITK

Minibrute

vero. Daglichtlamp met een of meerdere parlights (van 650W), b.v. sixlight of eightlight

Mini-DV

Klein formaat DVcam-cassettesysteem, 25 Mbit/s consumentennorm

Minimal Movie

Filmproductiemethode, waarbij cast en crew voor niks werken; vgl. low budget en no budget

Miniserie

Televisieserie met een (zeer) beperkt aantal afleveringen

Minijack

Klein formaat jackplug, vnl. gebruikt voor koptelefoons

MirageType

vero. DVE van Quantel, voor het maken van shapes

Miranda-kastje

Conversiedoos, die HD-signalen omzet in signalen met de 'standaard-definitie', gebruikt bij HD-producties om ook zonder de dure apparatuur het beeld te kunnen beoordelen

Mirror draaien

Tegelijkertijd opnemen op twee harddisk-geluidsrecorders, zodat er direct een (safety-)kopie voorhanden is

Miscast

Slecht gekozen acteur

Mise-en-scène

Ordening en beweging van spelers in het beeld

Mitchell

vero. Merk (studio) filmcamera met spergrijper, met de beste beeldstand ooit en dit tot 120 b/s!

Mitchell-cassette

Filmcassette (1000 ft), gestandaardiseerd door Mitchell, nu nog veel gebruikt voor camera's van optische banken en filmschrijvers

Mix(age)

Samenvoegen van de verschillende geluiden tot een eindmix op één band of file

Mixband

vero. Gemonteerde perfotape

Mixdown

Voormix van een (meersporen)opnameband of -files naar een andere band of file

Mix-effectbank

Gedeelte van beeldmenger waarmee effecten kunnen worden gemaakt (wipe, key, etc.)

Mixer

1Mengtafel;
2persoon die de mixage maakt

Mixline

vero. Geautomatiseerd systeem voor het maken van mixlijsten vanaf de montagetafel m.b.v. een p.c., ontwikkeld door Ewoud Hendriksen

Mixlijst

vero. Overzichtslijst van de verschillende mixbanden t.b.v. de mixage. Eigenlijk de voorloper van de timeline

Mizar

300-500 W spot van Ianiro

M-JPEG

Type compressie voor digitale videobestanden, gebaseerd op JPEG

Mockumentary

Speelfilm vermomd als documentaire, > fake-documentaire. In Nederland was 'Rudy Schokker huilt niet meer' (scenario Gerben Hellinga, regie Pieter Verhoeff) uit 1972 de eerste mockumentary.

M.O.D.

1Minimal Object Distance, kortst instelbare afstand van een lens;
2Magnetic Optical Disk, opslagmedium voor data (b.v. voor Dolby Digital)

Modeling

Vervaardigen van een te animeren model, b.v. een pop met een armatuur of in de computer (m.b.v. software)

Modulatie

Vastleggen van signalen op diverse manieren in een draaggolf (analoog) of code (digitaal)

Module

(Modul unit) Schakeleenheid in een cassette in een mengtafel, ook broodje

Mojo (DX)

Type hardware break-out-box voor NLE-systemen van Avid.

Mokerschnitt

Uitgestelde schnitt naar een reactieshot, met daardoor een verhevigd effect

Monitor

1TV zonder ontvanger;
2afluistersignaal;
3studioluidspreker

Monitorhead

Magneetkop die voor nabandcontrole wordt gebruikt (video)

Monochrome/monochromatisch

Enkelkleurig of zwart/wit

Monochrome/monochromatisch

Enkelkleurig of zwart/wit

Monologue interieur

Gedachtenstem

Montage

1Montageproces, het samenstellen van een film (of programma) uit de aangeleverde shots en geluiden;
2(VS, Frans uitgesproken) een serie shots die een tijdsverloop of een dramatische opbouw verbeeldt

Montagetafel

vero. Apparaat voor het synchroon monteren van filmbeeld en perfotape

Moodboard

Visuele presentatie, meestal op basis van bestaande foto's, bedoeld als stijlimpressie bij het pitchen van een project

Morphing

Effect waarbij een deel van het beeld fysiek gedurende een bepaalde tijd transformeert in een ander beeld, vormverandering; [afb. Joost Veerkamp]

M.O.S.

Mit out sound, uitdrukking van Duitse regisseur (Erich von Stroheim) in Hollywood toen hij zonder geluid wilde draaien, ook stom of mute

Mosaic

Opdelen van het beeld in blokjes van één kleur en helderheid

Motion blur

Naderhand (digitaal) aangebrachte bewegingsonscherpte om schokkerige weergave te voorkomen

Motion-controlled camera

Elektronisch systeem waarmee een eenmaal gemaakte (of ingestelde) camerabeweging automatisch exact kan worden herhaald

Motion detection

Zoeken naar beweging in beeld door een computerprogramma of videohardware m.b.v. object recognition

Motion effect

Effect waarbij de weergavesnelheid van het beeld wordt gewijzigd; vgl. fit-to-fill

Motion estimation

Voorspellen van een beweging in beeld m.b.v. motion detection door een computerprogramma of videohardware

Motion stabilizing

Stabiliseren van bewegend beeld, b.v. om een inaccurate beeldstand op te lossen, of te veel bewegende handheld shots dan wel operatingfouten in camerabewegingen te corrigeren; > ook motion tracking

Mountain-leg

Grip- of lichtstatief met één verstelbare poot voor gebruik op ongelijke ondergrond

Move

Met een DVE verkregen beeldbeweging

Moviecam

Filmcameramerk met video-beeldzoeker (35mm)

Moviecode

Computergestuurd syncnummersysteem, net te laat ontwikkeld door Nils Jastram; > ook Acmade en rubbernumbering

MovieMagic

Filmbudgetteringssoftwarepakket (31 letters!), inmiddels ook scenario- en productieplanningstoepassingen (30)

Moving storyboard

Gefilmd of via de computer in tijdlijn gezet storyboard waarbij elk shot getimed is

Moviola

Merknaam filmmontage-apparaat in verticale opstelling, gebruikelijk in Angelsaksische landen, i.t.t. de z.g. flatbeds

Moyhead

Merk statiefkop met tandwielen, geared head, worrallhead

MP3

MPEG Audio Layer-3; door het Fraunhofer Instituut bedachte compressie voor een audiobestand dat ca. 1/10e (of minder) deel van de oorspronkelijke data bevat. Bij deze datareductie is de codering mede bepaald door de frequentieperceptie van het menselijk oor. Bij alleen verlagen van de sampelfrequentie en bitresolutie wordt een veel slechter resultaat bereikt.

MPEG

Moving Picture Experts Group. Werkgroep van ISO en IEC belast met het ontwikkelen van standaarden van gecodeerde weergave van digitaal beeld en geluid. Draagt sinds 1988 zorg voor standaardisering van compressietechnieken voor bewegende beelden (i.t.t. JPEG); MPEG bevat ook specificaties voor het audiosignaal.

M/S-stereo

Microfoontechniek voor stereo; slim bedachte microfoontechniek waarbij het linkerkanaal het M(id)-signaal draagt en het rechter het S(ide)-signaal. Na optelling via een matrix onstaat een signaal waarvan het stereo-effekt beïnvloedbaar is tijdens de postproductie. Omdat het Mid-signaal afkomstig is van een richtmicrofoon kan deze op lokatie gewoon als hengelmicrofoon gebruikt worden. Het Side-kanaal (zijwaarts opgenomen met een 8-vormig kapsel) levert de diepte in het stereobeeld

MUI

Manual User Interface, bedieningspaneel voor een software-applicatie, denk aan toetsenborden, jog/shuttle-knoppen, en vooral ook de ballenbak

Multiband compressor

Dynamische geluidsprocessor die op verschillende frequentiegebieden verschillende dynamiekbeperkingen toepast

Multicam

1Situatie waarin met meer camera's tegelijk wordt gefilmd;
2montagetechniek voor het monteren van materiaal dat met meer camera's tegelijk is opgenomen

Multi-layering

Opbouwen van het beeld met meerdere beeldlagen; > compositing

Multiple camera

Met meer camera's tegelijk opnemen (onder verschillende hoeken), meestal afgekort tot multicam

Multiplex

1Bioscoop met een groot aantal zalen; 
2het combineren van meerdere analoge of digitale signalen (beeld, geluid) in één enkel signaal

Multi-purpose-shots

Non-descript beeldmateriaal dat overal bruikbaar is, ook open shots

Multisource edit

Edit waarbij meer dan één bron betrokken is (video)

Multitrack

Meersporen recorder met 4, 8, 16, 18, 24 of 48 sporen, op band of schijf

Muppet

Korte terugkeer in het shot met reactie op de camera (zoals in de 'Muppetshow' van Jim Henderson en Frank Oz)

Music cuesheet

Buma/Stemra-formulier waarop moet worden ingevuld hoeveel van welk muziekstuk van welke componist en van welke uitvoerende muzikanten is gebruikt in een film of tv-programma

Mute

Zonder geluid gedraaid shot, ook M.O.S. of stom

Muzak

Uitgever van stockmuziek, inmiddels verzamelnaam voor nietszeggende achtergrond- en stemmingsmuziek, ook behang of liftmuziek

MWA

Magnet Werke Albrecht, de Mercedes onder de perforecorders