Woordenlijst

Woordenlijst f

# A B C D E
F G H I J K
L M N O P Q
R S T U V W
X IJ Z

F

1Kleurenhulpdraaggolf, frequentie in het videosignaal, waarin de kleureninformatie gesleuteld zit (4,43 MHz);
2aanduiding voor brandpuntsafstand. Wordt gebruikt om bijvoorbeeld de hyperfocale afstand te kunnen berekenen

f

Grootte van de diafragma-opening, ook wel f-stop

Fade-in/out

1Van zwart (of wit) vloeiend naar normaal beeld, resp. andersom;
2volumeregeling van dicht naar open, resp. andersom

Fader

Schuifbare regelaar

Faderspray

Smeermiddel om krakende faders weer goed te laten functioneren

Fader-start

vero. Afstandsbediening van b.v. recorder d.m.v. schakelaar in de fader

Fake-documentaire

Speelfilm die zich voordoet als documentaire, > mockumentary. [Eerste Nederlandse * uit 1972: 'Rudy Schokker huilt niet meer' van Pieter Verhoeff en Gerben Hellinga]

Fantoom

48V microfoon-voedingsspanning, (soms 12V)

Fasing

Het in en uit fase komen van twee gelijke signalen, vgl. interferentie

FBAS

Farbe Bild Austauschung Sync, composite videosignaal

FCN

Fujicolor Negative, filmopnamemateriaal

FCP

Final Cut Pro, populair non-lineair montagesysteem van Apple

FDDI

Fiber digital data interconnect, gestandaardiseerde interface voor communicatie tussen computers via fibre-channel (glasvezeltechniek)

Featurette

Mix van trailer en documentaire over de fabricage van een bepaalde speelfilm, vgl. 'Making of .....'

Feedback

1Commentaar van derden op een versie van script of montage;
2rondzingen, wanneer het door de microfoon opgevangen geluid middels versterking nogmaals bij de microfoon aankomt en aldus keer op keer wordt versterkt. N.B. Ook een videosignaal kan rondzingen

Feed-reel

Afwikkelspoel op projector, ook supply reel

FFOA

First Frame Of Action, eerste beeld of geluid (van een akte of tape)

FHA

Full Height Anamorphic, verticaal beeldvullend 16x9 anamorfotisch beeld

F/H-relatie

Relatie tussen kleurenhulpdraaggolf en het lijnsynchronisatiesignaal, afwijking opgegeven in graden

FIA

vero. Filminvesteringsaftrek, kantoor dat bemiddelt in CV-constructies

Fibre optics

Glasvezeltechniek; met dataoverdracht via dit medium valt een veel grotere bandbreedte (vele gigabits/s) te halen dan via coax (10-100 Mbit/s)

Fibre to the desk

Glasvezelverbinding tot op het buro, zeer snelle (inter-)netverbinding

Field

1Beelddoorsnede, met breedte gemeten in inches;
2raster, half beeld (312,5 beeldlijnen in PAL), er is een even en een oneven field; 3. locatie (in: Field Production)

Field doubling

Verdubbelen van het ene en verwijderen van het andere raster (field) in een videoproductie -zodat net als bij film 25 verschillende beelden per seconde ontstaan i.p.v. 50-, gedaan ten behoeve van het verkrijgen van een filmlook. Ook bekend als het Tandpasta-Effect, omdat dit effect bekendheid verwierf door Rolf Wouters' tv-show "ehm...vergeet je tandeborstel niet"

Field guide

Cell met ruitenpatroon voor het bepalen van de juiste uitsnedes bij trucage-opnamen of getekende animatie

Fietsen

Snel doordraaien van rollen/banden, tegenwoordig door timeline scrollen

Fifty-fifty

> Twoshot

Figuratie

Ondergeschikte rollen zonder dialoog, ook extra's

Fileserver

Centraal dataopslagmedium (ook voor audio/video) voor gelijktijdig gebruik door verschillende stations (montage, uitzending), > ook FTP

File truncation

Datareductiemethode. Nogal brute manier om van de ene bitdiepte naar de andere te gaan, ongeacht de inhoud van de mediadata (beeld en geluid e.d.). Wanneer b.v. geluid opgenomen wordt met een bitdiepte van 24 bit en in de montage wordt alleen op 16 bit ingelezen, dan worden bij 'truncation' die laatste 8 bits gewoon weggegooid. Dit leidt tot een onaangenaam gepruttel in de zachtste passages (afbreekfouten). Een elegantere methode is daarom de reductie d.m.v. dither te doen

Filler

Digitale versie van het vroegere blauw, opvulmateriaal bruikbaar voor zowel beeld als geluid

Fill(-in)

Lichtaanvulling op bestaand (tegen)licht

Film

1Filmvertelling;
2filmkunst;
3filmmateriaal;
4beelddrager,
5commercial; > ook cinema

Filmcommissioner

Persoon, die een producent behulpzaam is bij het zoeken naar locaties, studio's, technische ondersteuning, cast, crew, enz. [in 2010 was Den Haag de eerste stad in NL die een vaste * aanstelde] 

Filmcriticus

Persoon waarover veel filmmakers -volgens filmcriticus Coen van Zwol- als volgt denken: Gisteren een persvoorstelling van Un Autre Homme, en je vreest het ergste. Filmmakers moeten critici haten, sterker nog, horen ze te haten. Dan heb je twee jaar van je leven opgegeven en al je liefde gestopt in een film. Dan komen die marginale, slecht geklede types de persvoorstelling binnen met hun gratis kopje cappuchino, kijken met stenen gezichten toe, proppen de persmap in de tas en fileren diezelfde middag voor het avondeten je werk nog even in 400 woorden. Twee jaar van jouw leven, twee uur van het hunne.

Film-CV

> CV-constructie

Filmeditor

>Editor, wordt vaak gebruikt om verwarring met journalistieke redacteuren te voorkomen

Filmeditors.nl

Onofficiële club van Nederlandse filmeditors

Filmen

Opnemen op film m.b.v. een filmcamera; opnemen met een videocamera wordt -ten onrechte- ook filmen genoemd: 'videoën' ziet er onelegant uit, maar wordt wel gebruikt

Filmkrant, De

Al weer 30 jaar dé gratis (onafhankelijke) krant over film voor publiek en makers

Filmlook

1Video eruit laten zien als film, b.v. d.m.v. field doubling en/of het digitaal aanbrengen van een korrel, of erger: stof en kabels. (Ik heb zelfs een keer overnametekens gezien in een videoprodruktie);
2Amerikaans bedrijf dat 1doet

Filmout

Het (resultaat van) filmschrijven

Filmschrijver

Apparaat om m.b.v. een lichtgevend element (CRT of Laser) digitaal beeldmateriaal (of video) op film te belichten

Filmsla

Wel getransporteerde, maar niet opgewikkelde film, Eng. slack

filmstart.nl

Handige startpagina op het internet; wordt hard aan gewerkt

Filmtheater

Meestal kleinschaliger dan een bioscoop, maar met een kunstzinniger filmaanbod, vgl. arthouse

Filterfactor

Hoeveelheid licht, die een filter absorbeert, dus het aantal stops dat een lens verder moet worden geopend ter compensatie

Final cut

1Definitieve montage-versie;
2contractuele bepaling over het recht op definitieve montage, meestal voor de producent, soms voor de regisseur

Final Cut Pro

Merknaam populaire digitale montagesoftware (NLE) voor Mac's, FCP; oorspronkelijk een door Macromedia ontwikkeld montagesysteem onder de naam "Key Grip"

Final Draft

Tekstverwerkingssoftware, speciaal voor scenarioschrijven

Final mix

Eindmix

Finecut

Fijngesneden roughcut

FIPA

1Festival International des Programmes Audiovisuelles, jaarlijks internationaal televisiefestival in Biarritz, Frankrijk;
2FIPA d'Or, FIPA d'Argent, filmprijzen op het FIPA

Fire

Hi-end compositing systeem

FireWire

Computeraansluiting voor AV-signalen van en naar computer, oorspronkelijk bedacht door fabrikant Apple en ook wel bekend onder de naam 'ilink', merkbenaming voor IEEE1394, helaas weer met talloze typen connectoren

Firmware

Computerprogramma dat is vastgelegd in een permanent (PROM of ROM) of semi-permanent (EPROM) geheugen

First (A.D.)

First assistant director, veelal combinatie van opnameleider en regie-assistent

First billing

Contractuele bepaling dat een acteur als eerste lid van de cast genoemd wordt in titels en publiciteitsmaterialen

First birth

Een niet goed functionerend systeem weer aan de praat krijgen door net te doen of het nieuw is en dus de spanning eraf te halen. De settings worden gewist, zodat deze op de door de fabriek ingestelde waarde terugkomen (default settings)

First cut

Eerste montage volgens draaiboek, ook roughcut

Fisheye

Extreme groothoeklens (bijna 180º)

Fitting

Basis voor een pruik van tule en band

Fitting-fee

Pas-loon voor een acteur

Fit-to-fill

Functie in de montage (NLE) die de weergavesnelheid van een shot automatisch aanpast aan de gewenste of beschikbare lengte

Fixeren

Bestendig maken van filmbeeld na ontwikkeling

Flag

Voorwerp in lichtbaan dat flare voorkomt, ook Franse vlag of kortweg vlag

Flame

Hi-end compositing systeem

Flare

(Ongewenste) lichtinval in lens

Flash

Merknaam softwarepakket voor animatie. Inmiddels overgegaan tot soortnaam van gelijksoortige technieken. Combinatie van soort digitale cut out waarin ook getekende animatie gebruikt kan worden, tevens compositing programma

Flash-back

Kort fragment, spelend in het verleden

Flashcard

Data-opslag medium, verkrijgbaar in allerlei capaciteiten (2 - 32 GB)

Flash-forward

Kort fragment, spelend in de toekomst

Flashing

Voor- of nabelichten van filmmateriaal om de gevoeligheid op te voeren en het contrast te verlagen

Flashpan

Zeer snelle camerapan, ook swiss pan of zip(pan)

Flat

Aanduiding voor theaterkopieën die met een sferisch objectief (en dus zonder anamorfoot) vertoond dienen te worden, widescreen, i.t.t. Scope

Flatbed

Liggende opstelling van apparatuur. Zo werd in de Angelsaksische landen gemonteerd met een (rechtop staande) Moviola en op het Europese vasteland op flatbeds als Steenbeck, Intercine en Cinemonta.

FLB-filter

Camerafilter om de (groenige) kleurzweem van tv's of TL-buizen teniet te doen

FLExfile

Database waarin de gegevens van gescand filmmateriaal (en eventueel meegescand geluid) gekoppeld zijn aan de tijdcodes op de videoband

Flicker

Onregelmatige en ongewenste helderheidsverandering in het beeld

Flickerfree HMI

HMI-licht, waarbij twee groepen lampen om en om licht geven, dus ononderbroken licht geschikt voor alle camerasnelheden

Flikkerfrequentie

Frequentie van het aantal belichtingen per seconde van het doek (in theater) of het beeldscherm. Elk filmbeeldje wordt door een projector twee maal weergegeven om de flikkerfrequentie van 24 te verhogen naar 48, zodat de hersenen niet de afzonderlijke beelden zien maar een continue lichtstroom. Bij video wordt een compleet beeld (frame) opgedeeld in twee halfbeelden die elkaar overlappen waardoor 25 beelden leiden tot 50 lichtindrukken. Voor een nog beter resultaat worden de rasters ook nog twee keer weergegeven (100Hz tv), > vlinder

Flint

Hi-end composting systeem

Flip

Optical, of DVE waarbij het beeld om zijn horizontale as kantelt, vgl. tumble en flop, ook mogelijk in combinatie: flip-flop

Flip/flop-menger

Gedeelte van een beeldmenger, waarvan de actual- en presetbronnen wisselen op het schakelmoment

Flippers

Lichtafschermende kleppen aan lichtbron, ook wel bouwdoos of barndoors

Flood

Wijde lichtspreiding

Floormanager

Opnameleider in tv-studio, onderhoudt contact tussen acteurs en regie, op de vloer

Flop

Kanteling van het beeld om zijn verticale as, vgl. flip, ook mogelijk in combinatie: flip-flop

Flow controll

Regeling van datatransmissiesnelheden bij het combineren van het gebruik van een transmissiekanaal voor meerdere informatiestromen

Fluidhead

Statiefkop, waarbij eventuele onregelmatige camerabewegingen gedempt worden door olie of teflon en met instelbare frictie

FluidMotion

Techniek voor slowmotions waarbij tussenliggende beelden worden bijverzonnen (vector-based, morphing)

Fluidzoom

Zoomobjectief met oliedemping

Flutter

Snelheids- en derhalve toonhoogteveranderingen van korte tijdsduur, i.t.t. wow en jengel

Flying erase head

Videowiskop, die in het koppenwiel meedraait, t.b.v. monteren

Flying faders

'Vliegende schuiven'; type mengtafel, waarbij de faders fysiek de opgeslagen instellingen volgen, > automatisering

Flying spot

Videoaftastsysteem bij filmweergavemachines, lichtstipaftaster

Flying spot scanner

Filmscanner (telecine) die het filmbeeld aftast met behulp van een door een CRT gegenereerde lichtstip

FM

Frequentiemodulatie

FM-piloot

vero. Stuursignaal d.m.v. frequentiemodulatie, b.v. bij stereo-recorders

Focus

Scherpte

Focuspakker

Acteur, die de aandacht in het beeld overneemt

Focuspull

Scherpteverlegging binnen een shot

Focuspuller

Persoon belast met het bijhouden van de scherpte

Fogfilter

Camerafilter met misteffect

Fogmachine

Machine voor het maken van kunstmatige mist (b.v. Mini-Mist en Opti-Mist)

Fold back

Speaker bij artiest, nieuwslezer of acteur om hem/haar vanaf elders iets te laten horen

Foley

Engelse term voor Geräusch

Foley artist

Maker van Geräusch, ook Geräuschmacher, maker van geluidseffecten synchroon aan het beeld

Foley editor

Editor van de opgenomen foleytracks (correctie op sync en selectie van takes)

Follow-focus

1Bijhouden van scherpte bij een bewegend object of acteur;
2verzamelnaam voor op-afstand (remote) bediende focussing-systemen, die elektrisch, mechanisch of radiografisch kunnen zijn

Footage

Hoeveelheid opgenomen filmmateriaal in voeten

Footcandle

Angelsaksische eenheid van verlichtingssterkte, vgl. Lux (1 footcandle= 10,764 lux)

Forceren

D.m.v. wijziging van het ontwikkelprocédé verhogen van de filmgevoeligheid, ook pushen of koken

Format

1Technische beschrijving (standaardisatie) van een videoregistratiesysteem;
2idee voor (serie)programma

Format conversion

Omzetten van digitale signalen, bijvoorbeeld van sampelfrequentie of digitale woordlengte

Formatteren

Floppy of hard disc indelen in sectoren om data te kunnen invoeren

Fostex

Merk professionele geluidsapparatuur, o.a. PD4 en PD6

Fourier-analyse

Wiskundige methode om complexe signaalvariaties in een eindige reeks goniometrische functies om te zetten. In de AV-wereld wordt DCT toegepast (een vorm van Fourier analyse), deze is makkelijk in de computerwereld te implementeren en is direct geschikt voor datareductie. FFT staat voor Fast Fourier Transformation om real time audio te kunnen bewerken

FPI

Film Producers Indemnity, uitvalsverzekering op belangrijke cast- of crewleden

FPS

Frames per second, aantal beeldjes per seconde (b/s)

Fractals CT

Datareductietechniek die fractale patronen gebruikt om een representatie van een beeld te geven. Nu nog toekomstmuziek, maar door de toenemende rekenkracht van computers een slimme en beloftevolle vorm van datareductie

Frame

1Beeld (2 rasters, 625 beeldlijnen);
2filmbeeldje;
3omkadering, kadrering

Framecutting

vero. Het om en om weghalen van beeldjes uit een shot om het te versnellen, vgl. skipframe

Framen

1Synchroniseren van het videobeeld;
2(her-)kadreren van het beeld

Frame synchronizer

Elektronisch beeldgeheugen dat gebruikt wordt om niet-synchrone bronnen te synchroniseren, ook framestore

Française

Franse bobby met nauw transportgaatje (Pyral)

Frankensteinen

Het (in de montage) tot één geheel maken van onderdelen die niet per se bij elkaar hoorden, bijvoorbeeld het samenstellen van een zin die nooit als zodanig door een personage is uitgesproken, of het gebruiken van (reactie)shots uit hele andere scenes.

Frankensteinen

Het (in de montage) tot één geheel maken van onderdelen die niet per sé bij elkaar hoorden, bijvoorbeeld het samenstellen van een zin die nooit als zodanig door een personage is uitgesproken, of het gebruiken van (reactie)shots uit hele andere scènes

Franse vlag

Zwart metalen plaatje aan verstelbare arm, dat licht tegenhoudt, ook vlag of flag

Free run

Het gebruik van tijdcode aan de hand van een klok, die aan het geregistreerde materiaal steeds de tijd van de dag geeft; ook time-of-day tijdcode, i.t.t. record run

Freeze (frame)

'Bevriezen' van het beeld, d.m.v. het herhaald printen of weergeven van één beeld, ook staybeeld

French take

Draaien alsof, teneinde (duur) filmmateriaal te besparen en geïnterviewde niet te schockeren, ook jen slinger, strawberryfilter, houten camera of chinees draaien

Frequentie

Het aantal herkenbare periodieke veranderingen van een signaal per seconde uitgedrukt in Hz (hertz)

Frequentiemodulatie

(FM) Informatieoverdracht waarbij de informatie in frequentie-veranderingen is vastgelegd

Frequentierespons

Frequentieband die een systeem kan weergeven binnen bepaalde signaalniveau's (in het algemeen de ruisdrempel)

Fresnellens

Concentrisch geribbelde lens (met hoog rendement en lage scherpte) voor spots en zoekerlenzen

Frictiekop

Statiefkop, waarbij camerabewegingen worden gedempt door metalen schijven; de mate van frictie is instelbaar

Frommelen

Het op gelijke lengte maken van tekst t.o.v. de beschikbare beeldruimte

Fs

Sampelfrequentie; frequentie waarmee een analoog signaal in een digitaal signaal wordt omgezet; de hoogte van deze frequentie geeft de nauwkeurigheid aan waarmee het analoge signaal wordt omgezet in een digitaal signaal. De geluidscurve wordt daarbij onderverdeeld in evenzoveel partjes. Elk stukje krijgt daarbij z'n eigen digitale waarde

FS(D)

Full scale (digital), digitale schaal voor het meten van geluidspieken, waarbij 0dB het maximale signaal is voordat clipping optreedt

F-stop

Grootte van de diafragma-opening, > stop

FTP

File Transport Protocol, methode om (grotere) bestanden via internet te verzenden, meestal m.b.v. een FTP-server

Fuji

Fabrikant van o.a. filmmateriaal

Fujinon

Lensmerk

Full animation

Animatie waarbij alle bewegingsfasen zijn uitgewerkt, dus in 24 fasen per seconde, i.t.t. limited animation

Full-coat-tape

Over gehele oppervlak gecoate 35mm-perfotape, i.t.t. zone-stripe

Full duplex

(FDX), > duplex

Full frame

Volledig benutte breedte van het filmnegatiefmateriaal tussen de perforaties (over 3 of 4 perforaties); > Super 35

Full height

Grootst mogelijke hoogte van een filmbeeld op het negatiefmateriaal

Full mix

Complete mix, inclusief muziek, voice overs, etc.

Full raster

Vormen van HDTV die de volledige horizontale resolutie van beeld aftasten/opslaan, i.t.t. Thin raster

Function generator

Audio of video testsignaal generator

FX

Geluidseffecten, ook SFX