Woordenlijst

Woordenlijst d

# A B C D E
F G H I J K
L M N O P Q
R S T U V W
X IJ Z

D1-format

Digitale ongecomprimeerde componenten-videoregistratiemethode op 3/4"-cassette volgens 4:2:2-systeem > 601

D2

vero. Formaat voor digitale video (composiet)

D2MAC

Digitale uitzendnorm voor satelliet-TV

D3

vero. Formaat voor digitale video

D4

Bestaat niet als aanduiding voor een digitaal videoformaat, omdat '4' in Japans op 'dood' lijkt, en dus als ongeluksgetal wordt gezien

D5 (HD)

Gecomprimeerd (HD) videobandformaat

D9

vero. Digital S, ½"-digitaal videoformaat van JVC voor de industrieële markt

DA

Distribution Amplifier, versterker met een ingang en meerdere uitgangen, verdeler of verdeelversterker

DA-88

vero. Type digitale 8-sporen-recorder van Tascam, volgens het DTRS-systeem, op basis van Hi8 cassettes; tevens aanduiding voor de betreffende cassettebandjes

DA-98

Verbeterde, uitgebreidere opvolger van de DA-88

D/A-converter

Apparaat, dat digitale in analoge signalen omzet

Daglicht

Licht met kleurtemperatuur van 5500K of meer

Dagrapport

Rapport van een draaidag

Dailies

Prints (of negatiefscans) van een opnamedag, gebruikelijker rushes

Daily Continuity Report

Lijst met opnamegegevens t.b.v. de montage en de continuïteit, continuïteitsrapport

DAR

vero. Merknaam DAW, afko van Digital Audio Recorder, montagerecorder

DAS

Digital Art Studio, ruimte waar grafische effecten digitaal (op harddisk of DVTR) worden vastgelegd

DASH

Digital Audio Stationary Head, digitale audiorecorder met vaste kop

Dasspeldmicrofoon

Kleine microfoon, > knoopje

DAT

vero. Digital Audio Tape, 3,8mm brede magneetband in cassette; DAT-recorders hebben een roterende kop

Datacine

Scannen van film in hoge digitale resoluties, zoals 2-4K; tevens de naam van de apparatuur

Dataprojector

Elektronische projector die in staat is hoge resoluties weer te geven; de nieuwste (met spiegeltjes) heten DLP

Data Transfer Rate

Overdrachtsnelheid van digitale gegevens tussen apparaten; als de signaalbandbreedte groter is dan de kanaalbandbreedte moet datacompressie worden toegepast

Da Vinci

Amerikaanse fabrikant van kleurcorrectie-apparatuur, inmiddels in handen van BlackMagic Design

DAW

Digital Audio Workstation, geluidsmontage- of -mixagesysteem

Day-for-night

Met behulp van filters en onderbelichting suggeren van nacht bij overdag-opname, D.F.N.

dB

Decibel, logaritmische sterkte-verhouding tussen signalen

DB-25

25 pins-connector voor RS 232 seriële communicatie, bv. van pc naar beamer

DB-9

9 pins-connector (IBM) voor RS 232 seriële communicatie, ook voor RS 422

dBA

Geluidsdruk: door het gehele specrum gemeten 'niet-gespecificeerde' druk

DBX

vero. Ruisonderdrukkingssysteem van DBX, tevens fabrikant van geluidseffectapparatuur

DC

Direct current, gelijkspanning

DCC

vero. Digital Compact Cassette, digitale audiocassette

DCDM

Digital Cinema Distribution Master, de geassembleerde en gesynchroniseerde elementen die nodig zijn voor digitale-cinema-distributie

DCE

Data Communication Equipment, lijnverbindingsapparatuur voor op RS 232 gebaseerd datatransport, zoals modems

DCI

Digital Cinema Initiative.  
1Samenwerkingsverband voor digitale filmdistributie van Disney, Fox, Paramount, Sony, Universal en Warner;  
2norm voor digitale cinema

D-Cinema projectie

Digitale projectie van beeld met resoluties groter dan 1K; i.t.t. E-Cinema

Découpage

Opdeling van een scène in verschillende camera-instellingen

Découpage

Het opdelen van een scène in verschillende shots.

DCP

Digital Cinema Package, digitale vertoningskopie volgens de DCI-standaard

DCR

Daily Continuity Report, lijst met opnamegegevens t.b.v. de montage en de continuïteit, continuïteitsrapport

DCT

1vero. Ampex digitaal component registratiesysteem;
2Discrete Cosine Transformation, de basis voor vrijwel alle audio- en videocompressievormen. Het gaat ervan uit dat elk signaaldeel kan worden beschreven als serie van een eindig aantal -in dit geval- cosinus functies. Hoe later in de reeks, hoe kleiner de bijdrage. Bij compressie worden deze laatste waarden dan ook weggelaten. Vandaar dat ruis in het signaal zo fnuikend is en er vaak eerst ruisverwijdering plaatsvindt

DD1500

DAW van Akai

DD8

Digitale harddiskrecorder van Akai voor gebruik in de studio. Is o.a. in staat zg. gebroken tijdcode te registreren waardoor na inladen van b.v. DAT source materiaal met 'time of the day' tijdcode alle audiotakes op een 24 uurs timeline komen te staan. EDL's uit de montage worden door de DD8 gelezen en zo ontstaat een 1:1 audiosessie voor gebruik door ProTools of andere DAW's

DDG

Dutch Directors Guild, gilde van Nederlandse regisseurs

DDP

Disc Description Protocol. De vaak op exabyte tape aangeleverde data voor het maken van een glasmaster op een CD-perserij

DDV

De digitale voorziening, gecentraliseerd digitaal aanlevercentrum voor uitzending bij de NPO

Deadline

Datum waarop een productie klaar zou moeten zijn

De-artefacten

Digitaal verwijderen van ongewenste beeldfouten

Debrie

Franse fabrikant van professionele camera's, later van printers

Decimation

Verkleinen van een digitaal beeld door het weglaten van complete pixels, ook wel: pixel subsampling. Geeft ongewenste beeldeffecten

Deck

Algemene benaming van een opname- en/of weergavemachine (zowel beeld als geluid)

Decoder

Apparaat om een gecodeerd signaal te decoderen

Decomposing

Uitrafelen van een sequence in afzonderlijke shots, al of niet met handles

De-emphasis

Beïnvloeding van de weergavekarakteristiek door verzwakking van de hoge frequenties, ter compensatie van de pre-emphasis

De-esser

Filterapparaat om s-klanken in stem minder hinderlijk te maken, > sibilance

Default

Standaardwaarden en -instellingen die een programma of apparaat van de fabrikant meekrijgt

Definitie

Oplossend vermogen, ook resolutie

Defocus

Uit de scherpte halen tijdens compositing

Degausser

Eng. Demagnetiseur, vgl. plopkast

De-interlacing

Methode om de beweging per field uit het videobeeld om te zetten naar een beweging per beeld, zoals dat voor een filmbeeld noodzakelijk is

Dekking

Mate van zwarting, belichting van filmmateriaal, densiteit

Delay

1(Geluid) vertraging, korte echo;
2vertragingstijd ontstaan door kabeltraject of diverse digitale kasten

Delayline

Vertragingslijn voor het synchroniseren van videorecorders, camera's, etc. met verschillende kabellengte

Delivery items

Door distributeurs en/of sales agents gespecificeerde op te leveren materialen

Delivery requirements

Opleveringseisen van een distributeur of sales agent

Demagnetiseur

Apparaat om o.a. koppen te demagnetiseren, ook degausser

Demper

Signaalverzwakker

De-multiplexer

(DEMUX) Apparatuur die in tijd achter elkaar geplaatste signalen weer naast elkaar zet (componenten van video)

Densiteit

Zwarting, dekkingsgraad van een beeld

Densitometer

Apparaat om de zwarting te meten, > sensitometrie

Desaturatie

Ontkleuring

De-serialiser

Omzetting van serieel naar parallel

Desmet-methode

Films van voor 1930 werden vaak getint door de (zwart-wit-) film in een chemisch bad te dopen, zodat het gehele beeld een (zelfde) kleur kreeg. De Desmet-methode, uitgevonden door de Belg Noël Desmet in de jaren '70, simuleert tinting door zwart-wit-negatief of kleurpositief te printen en vervolgens -nadat die rol in het donker is teruggespoeld- te flashen met gekleurd licht

Deus ex machina

1Oorspronkelijk een manier om een eind te breien aan toneelstukken in de Griekse oudheid, waar men op het dramatisch hoogtepunt een acteur als god (deus) van boven het toneel op liet zaken (in een takelinstallatie, machina) en hem aldaar de ontknoping liet verklaren;
2uit de lucht gegrepen einde aan een film: 'En toen kwam er een olifant met een lange snuit, en die blies het verhaaltje uit', ofwel een noodoplossing voor een scenariofout

Deva

Meersporen-geluidsrecorder van Zaxcom, met opslag op harde schijf voor op de set

DFC

Digital Film Console, door AMS-NEVEN speciaal voor filmtoepassingen ontwikkelde mengtafel

DFN

Day-for-Night

DGF

Distributie Garantie Fonds (allang ter ziele)

DI

Digital Intermediate, digitale master van 2K of hoger van het negatief filmmateriaal met daarop het nagemonteerde beeld voorzien van de CGI's en kleurcorrectie. Hiervan wordt met een filmschrijver een nieuw intermediate negatief of intermediate positief gemaakt of een digitale downconversie voor Digitale Cinema, DVD, HD-video of SD-video

Diafragma

Regulator van lichthoeveelheid in lens, ook iris. De diafragmareeks is een oplopende reeks, waarbij B=1,414*A, (ofwel wortel 2)

Dialnorm

Dialogue normalisation, op het gemiddelde geluidsniveau van dialogen gebaseerd systeem van Dolby, waarbij een geluidsdecoder het weergaveniveau van verschillende programma's of zenders in evenwicht kan brengen

Dialoogmontage

1Monteren van dialoogscènes;
2de geluidsmontage en -bewerking van de dialogen

Diamant

Film- en videorestauratie software

Dichtsmeren

Toevoegen van een hele bende extra geluid of muziek om een saaie scène met slecht geluid te verdoezelen, ook 'plamuren' of 'dichtsauzen'

Die-fading

Langzaam vervagen van de kleurlagen in een filmemulsie (van ontwikkeld materiaal), hetgeen heel goed digitaal gerestaureerd kan worden

Dieplader

Lage oplegger waarop autoscènes kunnen worden gedraaid zonder dat die auto zelf rijdt en zonder dat de auto (of de camera) veel te hoog komt te staan

Dieptemodulatie

Geluid, dat onder het videosignaal in de dikte van de band wordt geschreven

DIFA

Dutch Documentary and Independent Film Association, organisatie van documentaire filmmakers, zachte dood gestorven

Difference key

Vergelijken en 'van elkaar aftrekken' van twee beelden, wat een masker oplevert voor compositing

Differential gain

1. vero. (D.G.) Amplitude-afhankelijke gevoeligheid van videokoppen, die met een equalizer moeten worden genivelleerd;
2frequentie afhankelijke gevoeligheid in magnetisch circuit

Diffusiefilter

Filter om licht zachter te maken

DigiBeta

Digital Betacam, digitaal videoformaat (compressie 2:1) van Sony (½"), tevens benaming van apparatuur

DigiEffects

Merk beeldbewerkingsplugins

Digislate

Klap met tijdcode van de syncklok, Am. smart slate

Digital cut

Naar videoband of DVD schrijven van een gemonteerde sequentie in een digitaal montagesysteem (NLE), ook wel playout of dumpen

Digitale cinema

Alle produkten en systemen bedoeld voor digitalisering van de opname en weergave van bioscoopfilms

Digital Fusion

Beeldbewerkingssoftware voor compositing

Digital Intermediate

Enorm databestand van een gescande film (op 2, 3 of 4K of HD), inclusief de effectshots, alles kleurgecorrigeerd

Digitaliseren

Inladen van beeld- en/of geluidsmateriaal in een digitaal montagesysteem (NLE); in wezen het omzetten van analoge in digitale signalen. Ook vaak gebruikt bij het inladen van signalen die al wel digitaal zijn, vandaar de betere term capturen

Digital mixing

Mengen van digitale signalen; bij het mengen van twee digitale signalen verdubbelt het aantal bits. Met speciale elektronische circuits moet het oorspronkelijke aantal worden teruggerekend, zonder dat artefacts ontstaan

Digital S

vero. D9, ½"-digitaal videoformaat van JVC voor de industrieële markt

Digital word

Digitale code voor een momentele analoge waarde vastgelegd in een aantal bits: de lengte van het digitale woord

Digitiser

Elk apparaat dat een analoog signaal omzet in discrete digitale waarden, zoals A/D-convertors, maar ook computermuizen, rollerballs en tekentabletten

DIN

Deutsche Industrie Norm, ('Das ist Norm!'), o.a. logaritmische eenheid voor filmgevoeligheid, weinig gehanteerd in circuit

DIN-kern

Metalen kern ¼"-studiotape, ook AEG-kern

DIN-plug

Audioplug volgens DIN-norm (divers polig)

Dip

1Korte volumeverlaging;
2korte signaalverzwakking in analoge circuits; in het digitale domein wordt dit 'error' genoemd en bij lange onderbrekingen is sprake van een 'error burst'

Dip-to-colo(u)r

Video-effect waarbij het uitgaande shot naar een kleur fade en het inkomende shot opfade vanuit die kleur

Direct Colour

Videoregistratiesystemen die de volle signaalkwaliteit (professionele bandbreedte 5MHz) kunnen opnemen en weergeven

Direct geluid

Gelijktijdig met de beeldopname opgenomen geluid, ook syncgeluid, i.t.t. nagesynchroniseerd geluid en los opgenomen geluid (wildtracks)

Director of photography

Chef camera en belichting, leider van de camera-crew, ook lighting cameraman, veelal afgekort tot 'dop'

Directors cut

Montageversie van de regisseur, vgl. producers cut, meestal naderhand uitgebracht om (nog meer) geld te verdienen

Direct Reversal

vero. Omkeer-print-materiaal dat slechts negatiefontwikkeling behoeft (t.b.v.slashprints)

DirectX

Software van Microsoft o.m. voor spelletjestoepassingen met bewegende scènes

Disc

Optisch opslagmedium op basis van CD's; vgl. disk

Discreet

1Merk digitale montage- en compositingsystemen;
2separaat ofwel puur gescheiden kanaalindeling bij DTS en Dolby Digital zonder overspraak

Disk

Magnetisch opslagmedium als floppy's, harddisks etc.; vgl. disc

Dissolve

Vloeiende beeldovergang, overvloeier, ook crossfade, in videowereld ook gebruikelijk voor 'geluidscross'; "If you can't solve it, dissolve it" is een populaire uitdrukking onder liefhebbers van de harde las

Distorsie

Vervorming door oversturing

Distributie

Het in roulatie brengen van filmkopieën

Distributieversterker

Signaalversterker die een aangeboden signaal op het juiste niveau aanbiedt op meer uitgangen

Dither

Het toevoegen aan een analoog signaal van (witte) ruis ter grootte van één quantificatieniveau voordat het gedigitaliseerd wordt in het onhoorbare gebied. Hierdoor worden zachtere contrastovergangen verkregen

Div-X

1vero. Kopieerbeveiligd DVD-verhuursysteem, alleen gebruikt in de VS;
2illegale hack van de MPEG-4 codec van Microsoft, juist bedoeld om DVD's te kopieëren; > ook 42

DLP

Dynamic Light Processing, digitaal projectiesysteem van Texas Instruments met chips en wiebelende spiegeltjes, tegenwoordig ook benaming bij andere merken

DLS

vero. Digital Library System, digitale beeldopslag voor foto's e.d.

DME

Stems, soms met hulpsporen (helper tracks), die samen de complete mix vormen, maar die dus uit tenminste drie losse onderdelen bestaat (dialogen, muziek, effecten)

D-mode

Wijze van assembleren van gemonteerd materiaal in shotvolgorde met alle effectshots (opticals) aan het eind; vgl. A-, B-, C- en E-mode

DNR

vero. Dynamic Noise Reduction, ruisonderdrukking

DNxHD

Compressiestandaard voor video van Avid

Docudrama

Gedramatiseerde vertelling van een documentair onderwerp

Docusoap

Documentaire waarbij de principes van een soap worden gehanteerd, zonder de documentaire-uitgangspunten te verliezen, rekening houdend met reclameblokken

Dode kat

Langharig omhulsel voor een zeppelin, bedoeld om geluidsopname bij harde wind mogelijk te maken. Ook bontje, windjammer of sok

Dode ruimte

Ruimte, waarin geluid niet door de wanden wordt teruggekaatst

Doekgemiddelde

Opbrengst van een film, berekend per uitstaande kopie, > screen average

Doffe kant

Emulsiezijde

Dolby

Ontwikkelaar van geluidstechnieken en -systemen en fabrikant van daarop gebaseerde professionele apparatuur voor film, TV, radio en muziekproductie. Ook bekend van analoge ruisonderdrukkingssystemen voor zowel professionele toepassingen als in consumentenapparatuur

Dolby A

vero. Professioneel (analoog) ruisonderdrukkingssysteem van Dolby

Dolby BS

Dolby Bullshit, bijnaam voor surroundsystemen met extra zij-/achter-/surroundkanalen (zoals EX)

Dolbycat

Vierkanaalsfiltersysteem van Dolby

Dolby-consultant

Vertegenwoordig van Dolby, die de apparatuur en de ruimte test en keurt

Dolby Digital

1Dolby SR-D;
2digitale geluidssystemen voor DVD en Laserdisc

Dolby Digital EX

Met middenachter kanaal uitgebreide versie van Dolby Digital

Dolby E

Distributieformaat voor meerkanaals geluid in postproductie en uitzendtechniek

Dolbymatrix

De/encoderkastje t.b.v. Dolby Stereo/ SR/ SRD

Dolbypolitie

Medewerker(s) van Dolby, die een goedkeuring moeten afgeven voor het gebruik van een Dolby-systeem (en het bijbehorende logo) voor een filmproductie; ook Dolby consultant

Dolby ProLogic (II)

(DPL) Huiskamervariant van Dolby surround: aan de productiekant wordt met behulp van een matrix een meerkanaals geluidsmix gecodeerd binnen twee geluidssporen, welke bij weergave met behulp van een matrix weer worden 'uitgepakt' naar die meerkanaals geluidsmix

Dolby SR

Ruisonderdrukkingssysteem van Dolby, in bioscopen in combinatie met Dolby matrixed surround, waarbij SR staat voor 'spectral recording'

Dolby SR-D

Meerkanaals digitaal geluidssysteem voor bioscopen met stereo surround, beter bekend als Dolby Digital

Dolby Stereo

Gepatenteerd stereo-systeem met matrixed surround van Dolby

Dolbytone

Inregeltoon voor Dolby-unit, ook warble-tone

Dollar Princess

Bijnaam voor de Philips DP70 filmprojector, die zowel 35mm als 70mm films kan draaien (DP stond oorspronkelijk voor Double Projector)

Dolly

Karretje om met camera rijdend te filmen

Dollyzoom

Tegelijkertijd inrijden en uitzoomen of uitrijden en inzoomen, bedoeld als nadrukkelijk effect, uitgevonden door Hitchcock, ook vertigo

Dommelsch effect

Herhaald mechanisch zoomeffect, begeleid door het geluid van een autofocus, zoals gebruikt in een commercial voor Dommelsch bier

Dongle

Hardwaresleutel ter beveiliging van computerapplicaties

Doorfluiten

Inregelen van geluidsapparatuur met behulp van een toongenerator

Doorlicht

Licht van onderzijde op tructafel, ook onderlicht

Doorloop

Repetitie van shot, > spoorboekje lopen, doorpass, Italiaantje

Doorpas

Het passen en aanpassen van kostuums door en op acteurs

Doorpass

Doorloop, > Italiaantje

Doorprinten

Doordrukken van signaal naar een volgende bandwinding

D.o.P. / D.P.

> Director of Photography

Dot

Mini-gobo meestal t.b.v. packshots

Double Bill

Twee films in één voorstelling, vroeger een gebruikelijk fenomeen in de VS en voedingsbodem voor de B-film

Double head

Twee statiefkoppen omgekeerd op elkaar gemonteerd. > Cartoni-kop

Double system

Het op gescheiden apparaten registreren van beeld en geluid (bijv. filmcamera en DAT-recorder)

Doubletake

Reactie in tweede instantie, bekend geworden door Laurel & Hardy

Downconvert

1Het kopiëren van een hogere naar een lagere norm (b.v. van HD naar SD), vgl. upconvert;
2band met een SD-kopie van een HD-bron ten behoeve van spotten of monteren

Downlink

Ontvanger van niet-programmatische satellietsignalen m.b.v. een schotel; vanwege het vaak complexe signaal (per satellietkanaal verschillende videolinks, maar ook audio- en telefoonsignalen en dat alles gescrambled) is er nogal wat bijzondere apparatuur nodig om het video eruit te sleutelen

Downshot

Van boven af gedraaid shot; gebruikelijker is topshot

Downstreamkeyer

Titelkeyer na of in het laatste circuit van de beeldmenger

DP

Amerikaanse afkorting voor director of photography

DPL

Dolby ProLogic

DPX

Beeldbestandsformaat van SMPTE waarin beeldinformatie wordt opgeslagen met een kleurdiepte van 8, 10 of 16 bit lineair of logaritmisch per RGB. Dit formaat is een uitbreiding van Cineon, ontwikkeld door Kodak. In de DPX header kun je ook tijdcode- en keycodeinformatie kwijt > ook CIN

Draaiboek

Scenario aangevuld met vormgevingsaanwijzingen; de term draaiboek heeft zijn oorsprong bij de televisie waar de cameramensen (in de studio) het aan de camera hangende draaiboek per pagina omsloegen, > ook storyboard

Draaidag

Filmopnamedag

Draaien

Opnemen met een filmcamera, schieten

Draaiplan

Productieschema van opnameperiode

Draai-ratio

Shooting-ratio, verhouding tussen de uiteindelijke lengte van een film en de hoeveelheid opgenomen materiaal

Draft

Scenarioversie

Drager

1Materiaal waarop emulsie is aangebracht;
2materiaal waarop een productie wordt opgenomen (video, film, HD)

Dramaturg

Scriptlezer, scriptbegeleider en soms ook scriptdoctor, veelal werkzaam bij (de afdeling drama van) een omroep

Drawing disc

Roterend tekenbord t.b.v. het tekenen, inkten of indekken van cells

Drehschluss

Einde van de opnameperiode (beperkte * en totale *), ook wrap

Drift

Graduele veranderingen in elektronische circuits over een tijdsperiode als gevolg van veroudering van componenten. Vaak is temperatuur-schommeling de oorzaak

Driver

Computerprogramma dat nodig is om een computer met hardware te laten communiceren, zoals een interfacekaart in een computer, of om b.v. een printer aan te sturen

Droge pers

Filmmontageplakpers met glasplakband, i.t.t. natte pers; > Catozzo

Drone

Onbemand vliegtuigje waar een bestuurbare camera aan hangt

Droog

1Zonder galm;
2repetitie zonder lopende camera, ook doorloop, Italiaantje en doorpass

Droogkast

'Eind' van ontwikkelmachine waar de film wordt droog geblazen

Droogvlekken

Kalkvlekken op filmmateriaal, ontstaan in de spoelfase van het ontwikkelprocédé

Drop-cable

Kabel waarmee individuele gebruiker aan een netwerk wordt aangesloten

Drop-frame

SMPTE-tijdcodesoort, waarbij iedere minuut (behalve elke 10e minuut) twee tijdcode-'beeldjes' worden weggelaten om aan de (Amerikaanse) snelheid van 29,97 fps te komen vanuit 30 fps. Drop-frame tijdcode wordt geschreven met punt-komma's tussen de getallen: 07;12;10;03, ook pull-down

Drop-out

Korte verzwakking in signaal als gevolg van stof, gietfout of vouwen in magneetband (emulsiebeschadiging)

Drop-out compensator

Apparaat waarmee ontbrekend videosignaal wordt 'ingevuld'

Dropshadow

Schaduw onder de letters of voorwerp

Druksluier

Beeldbeschadiging ontstaan door druk op de emulsie voor of tijdens het ontwikkelen

Drum

Koppenwiel, videoscanner

DS

Door Avid van Softimage overgenomen montagesysteem, geschikt voor (hi-end) compositing, in zowel SD als HD

DSK

Downstream keyer, keyer aan het eind van de signaalstroom in of buiten een beeldmenger of videokaart, veelal gebruikt voor titels

DSLR

Verzamelnaam voor digitale spiegelreflex-fotocamera's (die vaak ook de mogelijkheid bieden om video op te nemen)

DT

Dynamic tracking; systeem waarbij de videokoppen, zowel bij analoge als digitale systemen, de sporen op de band volgen, ook bij andere dan normale bandsnelheden (slomo)

DTRS (HR)

8-sporen geluidsopnamesysteem van Tascam

DTS

1Digital Theatre Systems, fabrikant van de gelijknamige meerkanaals-systemen voor bioscoopgebruik (via gesynchroniseerde CD-ROM) en thuisgebruik (extra spoor op DVD of Laserdisc);
2DTS is bovendien een keurmerk voor theaters met o.a. akoestische normen, wandbespanning, plaatsing van speakers, stoelopstelling

DTS-ES

Met een middenachterkanaal uitgebreide versie van DTS

DTV

1Digitale televisie via de ether, in NL in 2003 geïntroduceerd door Digitenne; > DVB;
2Desktop TV, de integratie van tv in de computer

Dual link

Verbindingstechniek met dubbele kabels en connectoren voor het transporteren van hoge resolutie beeldmateriaal (DVI, SDI)

Dub

(VS) mix, b.v. dubbing theater = mixstudio

Dubbelbandprojectie

vero. Projectie, waarbij het geluid van een separate (perfo)band komt

Dubbeldruk

Over elkaar printen van twee shots, > superimpose

Dubbelgeperforeerd

vero. 16mm filmopnamemateriaal dat aan beide zijden is geperforeerd, ook 2R

Dubbelplakken

Ook op de achterzijde aanbrengen van plakband op een filmlas. Bij de omroep is men intussen al jaren doende deze droge lassen los te pulken en te vervangen door natte of kitlassen

Dubbing

1Nasynchronisatie;
2overschrijven van het ene geluidsspoor (op videotapes) naar het andere met toevoeging van een nieuw signaal;
3beste manier om met twee gelijksoortige (analoge) videorecorders te kopiëren met zo min mogelijk verlies;
4in de VS gebruikt voor mixage  
5Kopiëren (van tapes)

Dubbingleader

vero. Filmaanloop van 3 seconden (met piep op 1) voor nasynchronisatie

Dubbingmixer

Audiomixer. Eng. voor diegene die het geheel aan audionabewerking, dubbing en mixage voor zijn rekening neemt

Dubbing theater

Eng. voor mixstudio, ook dubbing stage

Dub in/out

(Niet composite) in- en uitgang van een videorecorder voor kopieerdoeleinden

Duckfilter

Limiter die het achtergrondgeluid strak wegdrukt tijdens gesproken tekst

Dulling-spray

Spray om hinderlijke reflecties weg te nemen

Dumpen

Naar videoband schrijven van een gemonteerde sequentie in een digitaal montagesysteem (NLE), ook wel playout of digital cut

Dupe

Duplicaat, printmateriaal met A.C.M.

Dupe detection

Handige signalering in digitale montagesystemen, die aangeeft dat een (deel van een) shot meer dan eens wordt gebruikt (of binnen een ingestelde afstand)

Dupe list

vero. Lijst voor het lab met shots waar een duplicaat negatief van moet worden gemaakt, omdat deze shots meer dan eens zijn gebruikt in de definitieve montage

Dupenegatief

Afdruk (IN) van masterprint (IP), waarvan de projectiekopieën worden getrokken

Dupe reel

vero. Band met gekopieerde shots of shots vanuit een zelfde moederband ten behoeve van tape-to-tape-montage

Duplex

Samenspraak tussen computers of andere communicatieapparatuur; Full duplex is gelijktijdige communicatie van beide kanten (door elkaar heen praten) oftewel 4-draads; half duplex betekent op elkaar wachten, oftewel 2- draads

Duration

Tijdsduur van b.v. shot, sequentiecross of wipe, opgegeven in aantal beelden of seconden

Dust-Off

Spuitbus met samengeperste lucht ter verwijdering van stof (merknaam)

Dutch angle

Camera niet waterpas, onder een hoek gedraaid shot, > ook canting

Dutch tilt

Camerabeweging, waarbij de camera scheef op het statief gemonteerd is

DV

Digital Video, norm met een datarate van 25 Mb/s, ook wel DV25, maar nu (sinds de komst van DVCam) meestal mini-DV

DV25

Digital Video, norm met een compressie van 5:1 en een 4:2:0 PAL- of een 4:1:1 NTSC-kleursysteem

DV50

Norm gebaseerd op DV, maar dan met een datarate van 50Mb/s

DVB

Digital Video Broadcasting, digitale uitzending, DTV

DVBC

DVB cable, via de kabel; met mogelijkheid tot retour voor bijv. VOD of NVOD

DVBS

DVB satellite, via satellietschotel

DVBT

DVB terestrial, aardse uitzending, zoals Digitenne, > DTV

DVCam

(Semi-)professionele vorm van DV25, van Sony

DVCPro

(Semi-)professionele vorm van DV25, van Panasonic

DVCPro100

HD-versie 100 mbit formaat van Matsushita (Panasonic/Thomson)

DVCPro50

Professionele DV50-norm van Panasonic

DVD

Digital Versatile Disc (oorspronkelijk Digital Video Disc), norm voor een digitale datadrager, enigszins gelijkend op een CD, met vele varianten en toepassingen, zoals DVD-Video, DVD-Audio, DVD-R, DVD R. Leverbaar als SLSS (single layer single sided 4,7 GB, ook wel DVD5), DLSS (double layer single sided 9,5 GB, ook wel DVD9) en DLDS (double layer double sided 19 GB, ook wel DVD18)

DVD-RAM

Gesectoriseerde, tweezijdige, opnieuw beschrijfbare disk voor video of data met een capacitiet van 4,7 GB

DVD-recorder

1Videorecorder die beeld en geluid opneemt op (her-)schrijfbare DVD-schijven ( R(W) of -R(W)) al of niet via een interne harde schijf als buffer;
2DVD-schrijver in een computer ( R(W) of -R(W))

DVD R(W)

(Re-)writable DVD-systeem volgens een standaard welke is opgesteld door de DVD RW alliance. Niet per se uitwisselbaar met DVD-R of DVD-RW.

DVD-R(W)

(Re-)writable DVD-systeem volgens een standaard welke is opgesteld door het DVD Forum. Niet per se uitwisselbaar met DVD R of DVD RW.

DVE

Digital Video Effect, maar meestal de apparatuur waarmee videobeelden kunnen worden gemanipuleerd

D-VHS

vero. Videosysteem van JVC waarbij op een VHS-cassette digitaal high-definition video (1080i) wordt vastgelegd

DVI

Digital Video Interface, systemen waarmee informatie binnen videosystemen wordt overgebracht (merkgebonden)

D-Vision

vero. NLE-systeem

DVNR

Digital Video Noise Reducer, digitale beeldruisonderdrukker

DVTR

Digital Videotape Recorder, digitale videorecorder

Dykstraflex

Gecompliceerd afstandbesturingssysteem voor camera's ontworpen door John Dykstra voor 'Star Wars'

Dynalens

Lensvoorzetstuk om bewegingen te dempen (b.v. teleshots vanuit een rijdende auto), d.m.v. vloeistof tussen twee glasplaten

Dynamic range

Ruimte (vaak in dB) waarbinnen systemen adequaat kunnen werken (zoals microfoons en camera's)

Dynamic rounding

Systeem dat in digitale mixers de originele woordlengte herstelt en artefacts voorkomt

Dynamiek

Verhouding tussen de sterkste en zwakste signaaldelen in dB. Zo zal een TV- mix veel minder dynamiek bevatten dan een theatermix. Zachte gedeelten moeten in de huiskamer ook hoorbaar zijn en boven de koelkast of de PC-ventilator uitkomen. Commercials hebben geen dynamiek en zijn alleen maar hard