Home Woordenlijst Over fwb Contact

ICT (generiek)

Vanaf 25 cm hoogte laten vallen van een harddisk om deze weer aan de praat te krijgen
Advanced Communications Technologies and Services, research en development-programma voor de ontwikkeling van telecommunicatie in diverse vormen
1Getal dat de lokatie van gegeven in een computergeheugen aangeeft;
2uniek getal waarmee apparaat in een netwerk kan worden bereikt
1Ongewenste beeld- of geluidseffecten veroorzaakt door ontoereikende systeemfrequenties;
2beeldvervorming die ontstaat door het sampelen van het signaal. Een veel voorkomende vorm van aliasing is een trapvorm van diagonale of gekromde lijnen in een beeld
Automatic Retry Request, code in dataverbindingsapparatuur die aangeeft dat er transmissiefouten zijn geconstateerd (b.v. bij SNG of audio via ISDN)
Visuele effecten die een direct resultaat zijn van de beperkingen in de toegepaste compressietechnieken. Artefacts worden gewoonlijk niet ondervangen door de traditionele methoden van signaalverbetering
Advanced Streaming Format, opslagformaat voor audio- en video-informatie, speciaal ontwikkeld voor netwerken zoals het Internet. Bij deze .asf-files is het niet nodig eerst het hele bestand te downloaden, alvorens het filmpje of de diareeks te starten. De lengte is bovendien onbeperkt
Application Specific Integrated Circuit, speciaal ontwikkeld IC op maat voor apparatuur waarin deze heel klein moet zijn, zoals b.v. voor wasmachines, videorecorders en digitale fotocamera's
Adaptive Spectral Entropy Coding, systeem voor hoog-kwalitatieve audio-overdracht via ISDN-lijnen
Action Script Viewer, onmisbaar softwarepakket waarmee je flashfiles kunt bekijken en er elementen uit kunt halen. Actionscript was van Macromedia (nu van Adobe), is afgeleid van Javascript en wordt gebruikt voor Flash, dus nu niet meer alleen voor 2D-animaties maar ook voor games en audio/video
Asynchronous Transfer Mode, wijze van datatransport
Aanpassen van de digitale databandbreedte zodat deze via een transmissiekanaal met een beperkte bandbreedte kan worden verzonden via een data reductiesysteem (b.v. MPEG); Eng. bandwidth reduction
Zonder compressie en/of codering verzenden van digitale signalen, zonder draaggolf
Eenheid van transmissiesnelheid van binaire signalen via telefoonlijnen. 1 baud = 1 bit (spanningswisseling) per seconde. Bij modems worden speciale modulatietechnieken toegepast om tegelijkertijd meerdere databits te versturen. Hierdoor neemt de transmissiesnelheid in bits per seconde toe bij een gelijkblijvend aantal bauds (baudrate)
Blu-Ray Disc, digitaal opslagmedium, ziet er uit als een CD of DVD, maar kan veel meer informatie bevatten (tot 50GB); i.t.t. CD of DVD, die beide met een rode laser worden uitgelezen, worden deze schijven afgetast met een violetkleurig laserlicht
Bit Error Rate, het aantal foute bits in een digitale datastroom per seconde; maat voor kwaliteit van digitaal signaal. De foute bits kunnen opgemerkt en herleid worden volgens een foutenbeschermingsprotocol
Het laten testen van voorlopige softwareversies door geselecteerde eindgebruikers
Testversie van software
Eén digitale eenheid, die twee waarden kan representeren: aan of uit, zwart of wit, l of 0. Twee bits kunnen vier waardenvertegenwoordigen, drie bits acht waarden, volgens: aantal waarden = 2 aantal bits. Bij beelden wordt met acht bits bijvoorbeeld (28) 256 verschillende grijswaarden aangegeven; > ook byte
Het aantal bits dat in het digitale domein wordt gebruikt voor het beschrijven (coderen) van een analoog signaal. In de praktijk betekent dit dat hoe meer bits er kunnen worden genoteerd, hoe nauwkeuriger de optekening van het een signaal (vgl. een hogere beeldresolutie). Zo volstaat voor telefoongesprekken een bitdiepte van 4 bits, maar voor een hoog kwalitatief geluidssignaal is zijn 16 bits of meer nodig. Ditzelfde gaat op voor beeld. Voor grotere bitdieptes is ook een grotere rekenkracht van de computer vereist
Absolute graphics, waarbij elk pixel beschreven wordt met een bepaalde kleurwaarde (i.t.t. vector graphics)
Parallele uitwisseling van digitale signalen (dus via meerdere kabeladers)
Transport van digitale signalen wordt opgegeven in bits per seconde. Opslag van digitale siganelen wordt opgegeven in bytes. Omdat 1 byte ongeveer 8 bits is kun je makkelijk berekenen hoeveel tijd je op een disk kunt vastleggen als je de snelheid van het datatransport kent
De bits van het signaal zijn via een serialiser in tijd achter elkaar geplaatst en kunnen dus via één ader of transmissiekanaal worden overgebracht
1Bij serieel gebruik: als de synchronisatie, de 'word framing', verloren is gegaan. Deze synchronisatie gebeurt bij composiet video door de TRS en bij componenten video door de EAV/SAV;
2digitale tijdsbasisfouten ontstaan door gebrek aan kloksynchronisatie tussen apparaten, in transmissie van digitale signalen (ook via kabels) of in elektronische circuits;
3bij parallel gebruik: als de bits van een databus uit fase zijn met de andere datalijnen. De oorzaak is vaak een verschil in kabellengte. Buffers aan in- of outputzijde moeten dit bitverlies normaalgesproken voorkomen
Block Error Rate, maateenheid voor foutmeting van data op CD-ROMs
1Treedt op in een routing switcher als een verbinding tussen een in- en uitgang niet tot stand kan komen omdat een van beide reeds in gebruik is;
2het bepalen van de mise-en-scène op de set
> BD
MAC-uitzendnorm met digitaal geluid
Computerbestandsformaat waarin beeldinformatie wordt opgeslagen met een kleurdiepte van 8 bit per RGB; wordt gebruikt in MS Windows
Bandwith on demand, aanpassing van de transmissiebandbreedte afhankelijk van de toepassing (spraak vs. beeld)
Bits per second. De transmissiesnelheid in een datacommunicatie-systeem meestal uitgedrukt in kilobits of megabits per seconde
Bit Rate Reduction. Verzamelnaam voor digitale compressietechnieken; > compressie
Blue Screen of Death, blauw scherm dat verschijnt als Windows het niet meer weet
1vero. Build Up. Notatie op stuk zwartfilm in werkkopie om aan te geven dat de rushprint van het ter linker- en rechterzijde aanwezige shot is beschadigd, maar gewoon doorloopt, ook spacing, slug of extended scene;
2back-up
Programmeerfout in een softwareprogramma. Vrijwel geen softwarepakket is foutloos. Sommige bugs zijn zo ernstig dat het hele programma crasht: de computer loopt vast. Bugs komen uit de tijd dat computers nog werden gebouwd met relais. Toen de oorzaak van een fout een insect tussen de contacten van een relais bleek te zijn is deze term geboren
Communicatielijn waarmee verschillende apparaten, voorzien van communicatieprotocol, met elkaar kunnen worden verbonden
> BWF
Ook wel karakter genaamd. Een samenstel van bits (het digitale 'woord') dat in een systeem als 'eenheid' wordt gebruikt. Bestaat uit acht bits. Afgeleide eenheden zijn: KByte, MByte, GByte en TByte, die de volgende waarden hebben: 1 Byte = 8 bits = (28=) 256 discrete waarden. 1 Kilobyte = 210 bytes = 1.024 bytes (KB) 1 Megabyte = 220 bytes = 1.048.576 bytes (MB) 1 Gigabyte = 230 bytes = 1.073.741.824 bytes (GB) 1 Terabyte =240 bytes = 1.099.511.627.812 bytes (TB) Een heel digitaal beeld bevat (volgens CCIR 601) iets minder dan 1 Megabyte (MB) informatie. De opslagcapaciteit van tapes en drives wordt veelal opgegeven in MB of GB. Moderne disksystemen hebben opslagcapaciteiten van tientallen Gigabyte (GB), tot meer dan 1 Terabyte (TB). De capaciteit van chips die dienen als computergeheugen wordt vaak opgegeven in bits. 8 Mbits geven 1 MByte opslagruimte. Ook digitale datatransmissie via kabels of zenders wordt opgegeven in bits per seconde.
Conditional Access, toegang met condities (pincode/ creditcard/ password) zoals bij pay-tv of toegang tot netwerk

1Supersnel geheugen dat de processor gebruikt om tussenberekeningen op te slaan. Hierdoor kunnen computers sneller instructies afhandelen. Het is ook vaak bij de processor ingebouwd;
2nabelichting in het intermediate positief om b.v. een 1.85-kader in de projectieprint te krijgen

1Constant angular velocity, uitleestechniek voor optische schijven, waarbij de ronddraaisnelheid van de schijf constant blijft, vgl. CLV;
2 vero. Component Analog Video, YUV
Constant Bit Rate, i.t.t. variabele bit hoeveelheid, MPEG1
Compact Disc, opslagmedium van data met een doorsnee van 119 mm, dat met laserlicht wordt uitgelezen
vero. Interactieve CD
CD met data
Heropneembare CD
Parallelle interface
Geboorteplaats (gelegen onder de Frans-Zwitserse grens) van het www, hoewel de fysici er met hoge-energie-fysica bezig zijn
Toegevoegde informatie in datastromen om te controleren of er fouten in zitten en zo ja, deze te verbeteren
Invoertablet voor computer dat tegelijk scherm is. Ideaal voor digitaal getekende animatiefilm
Complex Instruction Set Computing, > RISC
1De snelheid waarmee blokken info worden vastgelegd;
2een onderdeel van digitale apparatuur waarmee synchronisatiesignalen worden gegenereerd
Tijdfouten in een digitaal signaal
Reconstrueren van het clocksignaal uit een digitale datastroom
Het gebruik van niet lokaal geïnstalleerde software over een netwerkverbinding
Constant Lineair Velocity Media, de gehele DVD- en CD-familie, die met een constante snelheid worden uitgelezen. Om dit te bereiken moeten disks, als de aftastkop in het centrum is, sneller draaien (ca. 500 omw./min.) dan aan de buitenkant (ca. 200 omw./min.)
> MAC
Complementary Metal Oxide Silicon, halfgeleidertechniek met gering stroomgebruik en compacte bouw voor laag-, midden- en hoogfrequente techniek zoals mobieltjes
Coder/decoder; apparaat of software waarmee signalen gecodeerd en gedecodeerd kunnen worden voor bijvoorbeeld datareductie of modulatie
Weergeven van het signaal in een digitaal medium in binaire getallen
Hoeveelheid bits die ter beschikking staat voor het beschrijven van een beeld. Met één bit kan slechts zwart en wit worden aangegeven. Bij computerbeelden zijn vaak voor elk kanaal (R, G, B) 8 bits beschikbaar, dus 256 waarden per kanaal, dus in principe 16.777.216 kleuren
Uitwisselbaar; bijvoorbeeld het weergeven van een kleurentelevisiebeeld op een zwart-wit ontvanger of een analoge Betacam-SP-band die met een digitale Betacam videorecorder kan worden weergegeven. Upward compatibel: de 'oude' norm kan in de nieuwe (andersom niet). Downward compatibel: de 'nieuwe' norm kan in de oude (andersom meestal wel)
Bestandsformaat zoals Quicktime en Avi, waarin -al dan niet gecomprimeerd- beeld- en geluidsmateriaal kan worden opgeslagen en weergegeven, eventueel gebruik makend van een codec
Meerekenaar in een computer; een bijgeplaatste processor speciaal voor het verhogen van de rekenkracht in parallelle processen (beeldopbouw bij effecten)
1Centrale verwerkingseenheid in een computer; 
2computer
Grote, veelal onverklaarbare vastloper van een computer
Verwijderen van gedeelten van de buitenzijden van het beeld
Het geschikt maken van beeld en geluid voor toepassing in verschillende media, van mobieltje tot HDTV, maar ook drukwerk, internet, etc.
Cyaan, geel, magenta, zwart. Geen B voor 'black' omdat er anders verwarring zou ontstaan met blauw. De primaire pigmentkleuren (subtractief), ook gebruikt bij drukwerk etc.
Distribution Amplifier, versterker met een ingang en meerdere uitgangen, verdeler of verdeelversterker
Apparaat, dat digitale in analoge signalen omzet
Overdrachtsnelheid van digitale gegevens tussen apparaten; als de signaalbandbreedte groter is dan de kanaalbandbreedte moet datacompressie worden toegepast
25 pins-connector voor RS 232 seriële communicatie, bv. van pc naar beamer
9 pins-connector (IBM) voor RS 232 seriële communicatie, ook voor RS 422

Direct current, gelijkspanning

Data Communication Equipment, lijnverbindingsapparatuur voor op RS 232 gebaseerd datatransport, zoals modems
1vero. Ampex digitaal component registratiesysteem;
2Discrete Cosine Transformation, de basis voor vrijwel alle audio- en videocompressievormen. Het gaat ervan uit dat elk signaaldeel kan worden beschreven als serie van een eindig aantal -in dit geval- cosinus functies. Hoe later in de reeks, hoe kleiner de bijdrage. Bij compressie worden deze laatste waarden dan ook weggelaten. Vandaar dat ruis in het signaal zo fnuikend is en er vaak eerst ruisverwijdering plaatsvindt
Disc Description Protocol. De vaak op exabyte tape aangeleverde data voor het maken van een glasmaster op een CD-perserij
Digitaal verwijderen van ongewenste beeldfouten
Verkleinen van een digitaal beeld door het weglaten van complete pixels, ook wel: pixel subsampling. Geeft ongewenste beeldeffecten

Apparaat om een gecodeerd signaal te decoderen

Standaardwaarden en -instellingen die een programma of apparaat van de fabrikant meekrijgt
(DEMUX) Apparatuur die in tijd achter elkaar geplaatste signalen weer naast elkaar zet (componenten van video)
Omzetting van serieel naar parallel
1. vero. (D.G.) Amplitude-afhankelijke gevoeligheid van videokoppen, die met een equalizer moeten worden genivelleerd;
2frequentie afhankelijke gevoeligheid in magnetisch circuit
Digitale code voor een momentele analoge waarde vastgelegd in een aantal bits: de lengte van het digitale woord
Elk apparaat dat een analoog signaal omzet in discrete digitale waarden, zoals A/D-convertors, maar ook computermuizen, rollerballs en tekentabletten
1Korte volumeverlaging;
2korte signaalverzwakking in analoge circuits; in het digitale domein wordt dit 'error' genoemd en bij lange onderbrekingen is sprake van een 'error burst'
Software van Microsoft o.m. voor spelletjestoepassingen met bewegende scènes
Optisch opslagmedium op basis van CD's; vgl. disk
Magnetisch opslagmedium als floppy's, harddisks etc.; vgl. disc
1vero. Kopieerbeveiligd DVD-verhuursysteem, alleen gebruikt in de VS;
2illegale hack van de MPEG-4 codec van Microsoft, juist bedoeld om DVD's te kopieëren; > ook 42
Hardwaresleutel ter beveiliging van computerapplicaties
Graduele veranderingen in elektronische circuits over een tijdsperiode als gevolg van veroudering van componenten. Vaak is temperatuur-schommeling de oorzaak
Computerprogramma dat nodig is om een computer met hardware te laten communiceren, zoals een interfacekaart in een computer, of om b.v. een printer aan te sturen
Kabel waarmee individuele gebruiker aan een netwerk wordt aangesloten
Verbindingstechniek met dubbele kabels en connectoren voor het transporteren van hoge resolutie beeldmateriaal (DVI, SDI)
Samenspraak tussen computers of andere communicatieapparatuur; Full duplex is gelijktijdige communicatie van beide kanten (door elkaar heen praten) oftewel 4-draads; half duplex betekent op elkaar wachten, oftewel 2- draads
Digital Versatile Disc (oorspronkelijk Digital Video Disc), norm voor een digitale datadrager, enigszins gelijkend op een CD, met vele varianten en toepassingen, zoals DVD-Video, DVD-Audio, DVD-R, DVD+R. Leverbaar als SLSS (single layer single sided 4,7 GB, ook wel DVD5), DLSS (double layer single sided 9,5 GB, ook wel DVD9) en DLDS (double layer double sided 19 GB, ook wel DVD18)
Gesectoriseerde, tweezijdige, opnieuw beschrijfbare disk voor video of data met een capacitiet van 4,7 GB
(Re-)writable DVD-systeem volgens een standaard welke is opgesteld door de DVD+RW alliance. Niet per se uitwisselbaar met DVD-R of DVD-RW.
(Re-)writable DVD-systeem volgens een standaard welke is opgesteld door het DVD Forum. Niet per se uitwisselbaar met DVD+R of DVD+RW.
Systeem dat in digitale mixers de originele woordlengte herstelt en artefacts voorkomt
Error detection and handling; herkennen en herstellen van fouten in seriële datastromen; error correction
Enhanced Graphics Adapter. Verder ontwikkelde CGA voor displays met 16 kleuren (uit palet van 64) in een resolutie van 640 x 350 pixels
Proces van coderen, het aanbrengen van een codesysteem, ofwel het in een andere datavorm omzetten. Meestal wordt dit gedaan om een minder grote datastroom te verkrijgen. Zoals dat bijvoorbeeld noodzakelijk is voor het internet of DVD-productie. Beeld en geluid worden gelimiteerd uiteraard ten koste van de kwaliteit. Er zijn veel verschillende zogenaamde 'codecs' bedacht voor datareductie (DV, MP3, MPEG4 etc.). Een internetfilmpje wordt meestal gecodeerd voor distributie, maar ook een 6-kanaals mix voor een film wordt uiteindelijk gecodeerd naar Dolby Digital en ook een film die op DVD gezet moet worden
Systeem om het videosignaal te coderen, waarbij een sleutel of code nodig is om de originele data weer terug te vinden. Bij transmissie wordt dit gebruikt om ervoor te zorgen dat alleen met toestemming naar bepaalde televisiekanalen gekeken kan worden; > ook: scrambling
Verbeterd, opgewaardeerd of geoptimaliseerd.
116x9 Enhanced, anamorphic 16x9 programmamateriaal op b.v. een DVD;
2Enhanced CD, CD met zowel muziek als data
Worden fouten in de datastroom te groot om met de normale foutcorrectie te corrigeren, dan worden de data benaderd door het synthetiseren van voorafgaande en nakomende foutloze informatie, door uitmiddelen of (beter) door wiskundige benadering
Uitgebreid systeem waarmee in digitale datastromen fouten worden gedetecteerd en verbeterd. Er zijn veel EDH-systemen bedacht die alle gebaseerd zijn op het toevoegen van extra informatie
European Strategic Programme for Research and development in Information Technology; Europees researchprogramma voor toepassing van IT-applicaties
Local Area Network (LAN) ontwikkeld door Xerox, DEC en Intel. Ook toegepast voor compressed audio/video, gebruik makend van 50 ohm coax met BNC-connectoren (10 base-2), of 4-draads met RJ-connectoren (telefoonplugjes breed) (10 base-T)
European Telecommunication Standard Institute
Samenwerking van Europese Hi-Tech-bedrijven
Fiber digital data interconnect, gestandaardiseerde interface voor communicatie tussen computers via fibre-channel (glasvezeltechniek)
Glasvezeltechniek; met dataoverdracht via dit medium valt een veel grotere bandbreedte (vele gigabits/s) te halen dan via coax (10-100 Mbit/s)
Glasvezelverbinding tot op het buro, zeer snelle (inter-)netverbinding
Centraal dataopslagmedium (ook voor audio/video) voor gelijktijdig gebruik door verschillende stations (montage, uitzending), > ook FTP
Datareductiemethode. Nogal brute manier om van de ene bitdiepte naar de andere te gaan, ongeacht de inhoud van de mediadata (beeld en geluid e.d.). Wanneer b.v. geluid opgenomen wordt met een bitdiepte van 24 bit en in de montage wordt alleen op 16 bit ingelezen, dan worden bij 'truncation' die laatste 8 bits gewoon weggegooid. Dit leidt tot een onaangenaam gepruttel in de zachtste passages (afbreekfouten). Een elegantere methode is daarom de reductie d.m.v. dither te doen
Computeraansluiting voor AV-signalen van en naar computer, oorspronkelijk bedacht door fabrikant Apple en ook wel bekend onder de naam 'ilink', merkbenaming voor IEEE1394, helaas weer met talloze typen connectoren
Computerprogramma dat is vastgelegd in een permanent (PROM of ROM) of semi-permanent (EPROM) geheugen
Een niet goed functionerend systeem weer aan de praat krijgen door net te doen of het nieuw is en dus de spanning eraf te halen. De settings worden gewist, zodat deze op de door de fabriek ingestelde waarde terugkomen (default settings)
Data-opslag medium, verkrijgbaar in allerlei capaciteiten (2 - 32 GB)
Regeling van datatransmissiesnelheden bij het combineren van het gebruik van een transmissiekanaal voor meerdere informatiestromen
Frequentiemodulatie
Omzetten van digitale signalen, bijvoorbeeld van sampelfrequentie of digitale woordlengte
Floppy of hard disc indelen in sectoren om data te kunnen invoeren
Wiskundige methode om complexe signaalvariaties in een eindige reeks goniometrische functies om te zetten. In de AV-wereld wordt DCT toegepast (een vorm van Fourier analyse), deze is makkelijk in de computerwereld te implementeren en is direct geschikt voor datareductie. FFT staat voor Fast Fourier Transformation om real time audio te kunnen bewerken
Datareductietechniek die fractale patronen gebruikt om een representatie van een beeld te geven. Nu nog toekomstmuziek, maar door de toenemende rekenkracht van computers een slimme en beloftevolle vorm van datareductie
Het aantal herkenbare periodieke veranderingen van een signaal per seconde uitgedrukt in Hz (hertz)
(FM) Informatieoverdracht waarbij de informatie in frequentie-veranderingen is vastgelegd
Frequentieband die een systeem kan weergeven binnen bepaalde signaalniveau's (in het algemeen de ruisdrempel)
Sampelfrequentie; frequentie waarmee een analoog signaal in een digitaal signaal wordt omgezet; de hoogte van deze frequentie geeft de nauwkeurigheid aan waarmee het analoge signaal wordt omgezet in een digitaal signaal. De geluidscurve wordt daarbij onderverdeeld in evenzoveel partjes. Elk stukje krijgt daarbij z'n eigen digitale waarde
File Transport Protocol, methode om (grotere) bestanden via internet te verzenden, meestal m.b.v. een FTP-server
(FDX), > duplex
Soft- of hardware-oplossing om twee ongelijke communicatieprotocollen met elkaar te laten communiceren of om een computernetwerk met de buitenwereld te laten communiceren
Als RGB-signaal, maar andersom opgeschreven om de mechanische volgorde van de SMPTE-standaardconnectoren aan te geven
Kabelverbindingen voor audiosignalen -ook gebruikt voor computersystemen- zijn gebalanceerd, waardoor externe invloeden van buiten de kabel en verliezen door kabellengte worden genivelleerd, > symmetrisch
Wijze van werken met grafische programma's, waarbij op de monitor de x-, y- en z-as-coördinaten van een object worden beschreven
Graphic Interchange Format, standaard grafisch objectformaat dat door bijna alle applicaties wordt herkend
Garbage In-Garbage Out, term die door technici wordt gebruikt omdat onjuiste input ook tot onjuiste output leidt
vero. General Purpose Interface, waarmee een edit controller of beeldmenger een (start-)signaal aan een extern apparaat kan geven
Graphics Processing Unit, hardwarekaart in computers die grafische taken overneemt
Frequentie-afhankelijke vertragingstijden in analoge apparatuur, die leiden tot signaaldegradatie
Graphical user interface, meestal muisgestuurde bediening van computers, zoals drukknoppen, pijlen, sliders, iconen, etc.
Controlesignalen tussen digitale apparatuur, nodig voor correcte communicatie
Systeem voor dataopslag op een samenstel van harde schijven (tot tien platen per disk). Elke plaat, die dubbelzijdig wordt gebruikt, heeft een eigen schrijf/leeskop en omdat gelijk gelezen en geschreven kan worden kunnen meerdere gebruikers gelijktijdig van de gegevens gebruik maken, hetgeen in de huidige televisiewereld (waarbij tape uitsterft) van groot belang is. De opslaghoeveelheid neemt gestaag toe (foto uit 1956)
Recorder die beeld en/of geluid als data op een vaste schijf plaatst, i.t.t. een recorder die op magneetband vastlegt
Alle elektronische apparatuur
Seriële digitale verbinding waarover-HD-signalen kunnen worden getransporteerd tussen apparaten
Hoogtemaat in 19"-apparaten-rekken [afgebeelde CD-speler heeft een hoogte van 1HE]
Werkend in de hoogst haalbare kwaliteit die met moderne techniek voorhanden is, kosten noch moeite sparend
Gastheer, in een computernetwerk de computer die de gegevens beheert voor een groot aantal gebruikers. Een editingserver, archive- of uitzendserver is een host
Hyper Text Markup Language, de codeertaal die wordt gebruikt om (deze) pagina's voor internet te schrijven
Hyper Text Transport Protocol, communicatieprotocol voor hypertext
Apparaat voor het beheersen van netwerken; aansluitkastje voor USB-connectoren
Kleurtoon, kleurtint
Eenvoudige wijze van datareductie waarbij veelvoorkomende waarden in een gegevensstroom met een kortere code worden beschreven
1Heel klein printje met keramische componenten dat erg compact en betrouwbaar is;
2hybride systemen zijn opgebouwd uit elementen van verschillende leveranciers of filosofieën. Voordeel is dat een veelzijdiger systeem ontstaat en men niet van één leverancier afhankelijk is; zoals een hybride videorecorder, die zowel een harddisk als een tapegedeelte bevat, zodat snel gemonteerd kan worden
In een webpagina of een gebruikersinterface onderstreept of oplichtend woord of term, die indien aangeklikt verwijst en doorschakelt naar andere toepassingen, hulpprogramma's, etc.
Behalve voor www ook een wijze van gebruikerspagina-opbouw voor het bedienen van apparatuur
Integrated Circuit, geminiaturiseerd samenstel van logische componenten, die steeds kleiner worden
1Symbooltje of figuurtje op het computerscherm, dat een programma of bestand symboliseert;
2digitale, deels virtuele, mixagetafel van DigiDesign, functionerend in combinatie met ProTools
Information Communication Technology, vroeger IT. Beschrijving van het tijdperk waarin we leven met betrekking tot informatieuitwisseling. Onder ICT vallen www, film, televisie, geluid, drukkerijen, graphics, animatie, telefonie, teleconferencing, etc. In feite dus alles waarbij informatie wordt vastgelegd en beschikbaar is. We staan nog maar aan het begin van deze ontwikkeling, maar metamedia moet een mondiaal beheerssysteem gaan worden voor het beheer van alle informatie
In de pause-, pre-rec- of stopstand van een harddisk recorder een conversie maken naar een gewenst 2e formaat
International Engineering Consortium, instantie die normen stelt en standaarden vastlegt voor technologieën, vgl. ISO, ITU
(aai trippel ie) Institute of Electrical and Electronics Engineers, Amerikaans instituut dat zich bezighoudt met standaardisatie en ontwikkeling van systemen voor data-overdracht. Onderdeel van ANSI en ISO
FireWire; de 1394e norm die werd vastgelegd door IEEE voor data, kabel en connectoren; ook I-Link. Het betreft de beschrijving van een vorm van datauitwisseling, die is overgenomen door vele fabrikanten (Apple, IBM, MS, Sony) waardoor apparatuur beter onderling communiceert. De gebruikelijke snelheden zijn 100, 200 en 400 Megabit per seconde. In de toekomst zal ook 1 Gigabit/s mogelijk zijn. IEEE-1394 vervangt min of meer de SCSI en Apple Desktop Bus (ADB) standaard
IEEE1394, FireWire
Bijvoegelijke aanduiding voor apparatuur bedoeld voor de industriële markt (bedrijfsfilms, lower budget opdrachtfilms, vgl. professional)
Ingevoerd signaal, ingang
Logische of fysieke verbinding tussen apparaten of met mensen: de Human Interface
Codeersysteem dat gebruikmaakt van de veelal kleine verschillen tussen twee achtereenvolgende beelden. Hierbij speelt tijd een rol, vandaar temporal data reduction (i.t.t. spatial data reduction), waarbij slechts de verschillen tussen de beelden digitaal in de datastroom worden beschreven. Om in een dergelijke datastroom toch -tussentijds- toegang te hebben moet om bepaalde tijd wel de digitale info van een geheel beeld worden weergegeven, de z.g. intraframes (intrapictures, IP). Voorts worden predicted pictures gecodeerd op basis van bewegende pixelblokken (een bewegend beeldelement). Bi-directional pictures worden opgebouwd uit de informatie van voorgaande en nakomende intrapictures of predicted pictures
Verdelen van een constante datastroom in kleine stukjes, die volgens een bepaald schema, voor de registratie, achter elkaar gezet worden. Bij een fout in de weergave, wordt deze in de tijd over kleine stukjes verdeeld, waarna de error-correctiesystemen in staat zijn deze fouten terug te rekenen tot juiste informatie
Verdubbeling van het aantal beeldlijnen in een computer gegenereerd beeld (??? GdH)
Het door een min- of meer ingewikkelde berekening aan de hand van voor- en nakomende waarden van een signaal berekenen wat de tussen liggende waarden zijn. Speelde vroeger een belangrijke rol bij normvertaling (NTSC naar PAL of andersom), het compenseren van drop outs bij tapeweergave. Nu speelt het nog steeds een belangrijke rol bij D/A conversie. Bij deze conversie kunnen diverse artefacten optreden, zoals bij SD>HD-omzettingen, het getrapt weergeven van geometrische vormen, te grote signaalbandbreedte ten opzichte van de kanaalbandbreedte (datareductie), enz. Interpolatie heet (vaak) 'filtering' in het digitale domein
Lokaal, op internet lijkend, netwerk voor intern gebruik, > LAN
Input/output
Getal bestaande uit vier, met punten gescheiden delen, dat aan elke computer in het www een uniek nummer geeft, zoals 195.92.0.110. Bijbehorende domeinnaam is meestal makkelijker te onthouden
Internet relay chat, mogelijkheid om direct te communiceren via internet
Integrated Services Digital Network, standaard voor integratie van diverse communicatievormen, zoals spraak, fax, data en audio via een gemeenschappelijk kanaal. De interface poort (BRI: Basic Rate Interface) bestaat uit twee B-kanalen (Bearer, drager) van ieder 64 Kilobits/s en een D-kanaal (Delta) voor controle en signalering van 16 Kilobits/s
Standaard CD-ROM formaat
Tijdsafhankelijke datauitwisseling, zoals het gelijktijdig uitzenden van geluid en beeld, omdat ze anders niet synchroon lopen
> ICT
International Telecommunication Union, VN-orgaan te Genève dat standaarden bepaalt voor telecommunicatie in de breedste zin des woords. De CCIR is hierin opgegaan. In video is vooral standaard ITU 601 voor digitale video bekend
Trapvormige afbeelding van ronde en rechte lijnen schuin in beeld (aliasing) door onvoldoende of slechte filtering
Objectgeörienteerde programmeertaal, platform-onafhankelijk, ontwikkeld door SUN
JPEG File Interchange Format. Compressiestandaard voor digitaal beeld
Joint Pictures Experts Group, groep die zich bezighoudt met normen in beelddigitalisering en bijbehorende compressietechnieken; compressiesysteem voor stillbeelden (foto's, plaatjes) voor verschillende resoluties en aspect-ratio's. Werkt met spatial parameters (in het beeld zelf) in tegenstelling tot MPEG (temporal). Voordeel hiervan is dat elk beeld  –hoewel gecomprimeerd– herkenbaar blijft. Een opeenvolgende reeks JPEG-beelden (zoals bij Moving JPEG: digitale av registratie op tape –dvcam en dvcpro– en geheugenkaart) houdt dus random access: elk beeld is terug te vinden en niet afhankelijk van voor- of nakomende beelden. MJPEG video heeft een digitale signaalbandbreedte van 25 Mb/s (typisch SD) en 35 tot 50 Mb/s (HD)M-JPEG is datareductie op JPEG-basis voor bewegend beeld, waardoor editing mogelijk blijft (Avid); extensie: .jpg
Compressieformaat voor digitale cinema
Brug of schakelaar op een printplaat (of apparaat) waarmee een bepaalde (niet altijd te wijzigen) instelling gemaakt kan worden
Aantal stappen waarin de kleurintensiteit verdeeld kan worden voor een digitaal beeldbestand
Driehoek waarin alle in de natuur voorkomende kleuren zijn opgenomen, > ook CIE
Eng. hue, eigenschap van een kleur waaraan ze haar naam ontleent (in de maximale verzadiging)
Hoeveelheid kleur, kleurintensiteit, saturation
Local Area Netwerk, verbindingssysteem van computers en randapparatuur met mogelijkheden van datauitwisseling en centraal gebruik van randapparatuur
Afkorting van light amplification by stimulated emission of radiation, hoog energetische lichtbron die coherent, (instelbaar) monochromatisch licht geeft voor o.a. aftastsystemen van CD's, DVD's, etc.
Verhouding tussen de verwerkingssnelheid van een systeem en de werkelijke overdrachtssnelheid. Zo zal voor het corrigeren van fouten in het digitale domein extra informatie worden meegestuurd in het signaal, waardoor de echte dataoverdrachtsnelheid lager is
Een ander woord voor redundancy, vertaald als overtolligheid (dus niet overbodigheid). Twee opeenvolgende pixels in een videobeeld hebben (bijna) altijd een relatie met elkaar waar het gaat om de niveaus R, G en B (of Y, Cr, Cb). Feitelijk is het vastleggen van de verschilinformatie tussen twee opeenvolgende pixels een veel efficiënter proces dan het registreren van de absolute waarde. De verschillen zijn slechts klein: anders ontstaan er toch te hoge frequenties die bij de transmissie door MPEG-codering toch weg zouden vallen. Rekening houdend met deze wetenschap kunnen er gunstige compressieverhoudingen gemaakt worden ((M)JPEG).
Liquid crystal display. Type beeldscherm, waarbij, in plaats van een beeldbuis, een lichtbron achter een vloeibaar kristal wordt gebruikt. De verbeterde versie heet TFT
VU-meter, die het niveau 6 à 9 dB hoger aangeeft
Beïnvloeding van de grootte van de regelafstand in tekstverwerkers en karaktergeneratoren
Light Emitting Diode, klein lampje, b.v. toegepast als indicator in diverse meetapparatuur, tegenwoordig in bijna alles
Apparaat dat ervoor zorgt dat digitale signalen met illegal colors worden gecorrigeerd tot binnen het 'legal' bereik
Bij het omzetten van een analoog naar een digitaal videosignaal kunnen problemen ontstaan als er niet strikt aan niveaus wordt vastgehouden. Bij analoog video is zwart 0,3 V en wit 1,0 V. Wordt dit signaal omgezet naar een digitaal signaal dan zal het analoge videozwart een donkere grijswaarde worden en het analoge wit een lichte grijswaarde. Het contrast neemt verontrustend af. De videoniveaus moeten netjes vallen binnen de computer- RGB niveaus. Beneden zwart of boven wit chroma kan zo tot illegal colors leiden, waar transmissie (ook via kabel) niet tegen kan.
Naast *naam ook een password om in te loggen in computersysteem of -netwerk (FTP)
(LUT), aanpassingen aan de data voor digitale intermediates in gamma per kleurkanaal, helderheid en verzadiging om de data transparant te kunnen doorgeven per apparaat. Zo gebruikt een computermonitor een andere LUT dan een HD-monitor en Inferno een andere dan ARRI-laser; > ook 3D-LUT
Signaal door een apparaat of deel van de circuits voeren om te zien of alles goed werkt
Datareductie kan zonder (meetbaar) kwaliteitsverlies plaatsvinden (lossless) of men neemt om economische redenen enig kwaliteitsverlies voor lief (lossy)
Least Significant Bit, in een digitale code het laatste bit, dat (dus) de kleinste bijdrage aan de werkelijke waarde van de code bijdraagt
Stof die de eigenschap heeft op te lichten als het wordt geraakt door een elektron. Luminoforen bestaan voor diverse kleuren en worden gebruikt in beeldbuizen
> Look up table
Low Voltage Differential, type SCSI (?????? verdere omschrijving)
Software voor het (her)organiseren en bewerken van BWF-geluidsbestanden van Aaton
Fabrikant van videohardware en GPU's
Musical Instrument Digital Interface, gestandaardiseerd protocol waarmee elektronische muziekinstrumenten aan een pc kunnen worden gekoppeld
Conversiedoos, die HD-signalen omzet in signalen met de 'standaard-definitie', gebruikt bij HD-producties om ook zonder de dure apparatuur het beeld te kunnen beoordelen
Type compressie voor digitale videobestanden, gebaseerd op JPEG
1Minimal Object Distance, kortst instelbare afstand van een lens;
2Magnetic Optical Disk, opslagmedium voor data (b.v. voor Dolby Digital)
Vastleggen van signalen op diverse manieren in een draaggolf (analoog) of code (digitaal)

MPEG Audio Layer-3; door het Fraunhofer Instituut bedachte compressie voor een audiobestand dat ca. 1/10e (of minder) deel van de oorspronkelijke data bevat. Bij deze datareductie is de codering mede bepaald door de frequentieperceptie van het menselijk oor. Bij alleen verlagen van de sampelfrequentie en bitresolutie wordt een veel slechter resultaat bereikt.

Moving Picture Experts Group. Werkgroep van ISO en IEC belast met het ontwikkelen van standaarden van gecodeerde weergave van digitaal beeld en geluid. Draagt sinds 1988 zorg voor standaardisering van compressietechnieken voor bewegende beelden (i.t.t. JPEG); MPEG bevat ook specificaties voor het audiosignaal.

Manual User Interface, bedieningspaneel voor een software-applicatie, denk aan toetsenborden, jog/shuttle-knoppen, en vooral ook de ballenbak
E-mail-nieuwsbrief met hoog in-crowd-gehalte van filmjournalst Oene Kummer
Mislukte zelf gebrande CD of DVD
Enkel exemplaar van b.v. een CD of DVD, i.t.t. een exemplaar bedoeld voor verveelvoudiging na authoring
Meetinstrument met beeldbuis, waarop elektronische signaalvormen zichtbaar kunnen worden gemaakt
Ongewenste signaaloverdracht van naast elkaar liggende (geluids)sporen, of van aders in een kabel
Puls Code Modulatie, digitale geluidvastlegging
Problem Exists Between Keyboard And Chair, aanduiding voor een door de gebruiker veroorzaakt computerprobleem, > PICNIC
Problem In Chair Not In Computer, aanduiding voor een door de gebruiker veroorzaakt computerprobleem, > PEBKAC
Beeld-bit, afkorting van 'picture-element'
Techniek waarbij een plasma- of LCD-scherm in zijn eigen resolutie wordt aangestuurd, zonder dat er vergroting of verkleining in de monitor zelf plaatsvindt (en iedere pixel van de bron dus door een enkele pixel van het scherm wordt weergegeven)
Uiterst platte (beeld)monitor, op basis van de elektrische ontlading van in het scherm aanwezig gas
Software die functionaliteit aan bestaande programma's toevoegt. Montage- en compositingsystemen en DAW's kunnen op dergelijk wijze met allerhande effecten worden uitgebreid
Quality Acceptance, kwaliteitstest voor het opleveren van een systeem of product
1Bemonsteringsfrequentie bij digitaal geluid;
2omzetten van analoog in digitaal signaal

Containerformaat van Apple dat beeld- en geluidsmateriaal (en metadata) kan bevatten; extensie .mov

Extra toegevoegde apparaten
Netwerk van computers, dat parallel een rendering uitvoert

Benodigde tijd voor het renderen

1Rood, groen en blauw, de drie additieve grondkleuren;
2benaming voor componenten-systeemverbindingen, zoals RGBS, RGsB (sync on green), RGBHV
Read Only Memory, enkelzijdige informatieoverdracht naar gebruiker
Multiconnector, apparaat waarmee veeladerige signalen kunnen worden geschakeld. Soort rotonde met stoplichten.
Volgorde waarin apparatuur op elkaar is aangesloten (w.w. routen)
Read the Fucking Manual, advies aan onwetende collega's; in het bijzijn van gedistingeerden eufemistisch omschreven als Read the Fine Manual
1Het periodiek meten van een analoog signaal voor digitale omzetting;
2het ter bewerking digitaal opslaan van een (kort) geluidsignaal;
3gebruik van een bestaand stuk muziek of geluidsfragment in een 'nieuw' stuk muziek
Overzetten van film naar video of data (ook van stilstaande beelden en animatietekeningen)
1Filmaftaster, zet filmbeeld om in videobeeld of data, ook telecine (voor videotoepassingen);
2roterende videokop;
3aftaster van vlakke afbeeldingen
Verticaal doorlopen van b.v. titelrol of editlist
M.b.v. muis door een clip of sequence gaan, waarbij ook geluid (deels) hoorbaar is
1Serieel; 2. televisieserie met een over alle afleveringen doorlopende hoofdplot, vgl. series
Effect dat optreedt als zeer grote compressieverhoudingen gebruikt worden. Het beeld lijkt zich te bewegen achter een gefacetteerd stuk glas. Het detail binnen elk pixelblokje valt dan weg; ook wel douchegordijneffect
Aanduiding op apparatuur zonder (belangrijke) bewegende onderdelen
Codec in drie versies: Sorenson Video, Sorenson Video 3 en Sorenson Spark (H.263 of FLV1). Deze codecs zijn ook gebruikt in Apple's QuickTime en Sorenson Spark in Adobe Flash
Specificatie(s)
Kabel van een multiconnector uitgesplitst naar vele losse pluggen
Snoer met drie stekkers
Real-time audio/video voor het web, dat zonder downloaden kan worden bekeken
Kleurvorming d.m.v. de kleuren cyaan, geel en magenta; i.t.t. additieve kleurmenging
Super Video Compact Disc, disk met video in MPEG-2 formaat
Beeldscherm-/projectie-resolutie van 800x600 pixels
Draaibaar, b.v. swivel-arm voor monitor

Beeldscherm-/projectie-resolutie van 1280x1024 pixels

Signaal tussen twee polen, los van aarde
vero. Magnetisch registratiesysteem (met vaste of roterende kop) dat gebruikt wordt als backupsysteem, of voor het opslaan van grote hoeveelheden data. Trage verwerkingssnelheid
Thin Film Transistor Liquid crystal display. Een beeldscherm waarvan elk pixel is opgebouwd uit een rood, groen en blauw zogenaamd subpixel. Per kleur kan via de transistor de lichtdoorlatendheid worden geregeld, zodat het pixel via RGB en Y = 0,3R + 0,6 G + 0,1 B alle tinten kan aannemen, mits van achter aangelicht door een lamp of LED’s
Letterlijk: drempel. Een bepaald signaalniveau waarboven of waaronder een bepaald proces in werking treedt
Langdurig werken aan een groot project zonder een backup te maken
Tag Image File Format, grafisch uitwisselingsformaat
Transistor
Omzetter, zoals bijvoorbeeld een omzetter van RGBS-component naar YUV-component of van IEEE1394 (FireWire) digitaal naar SDI
Een vorm van elektromagnetische afscherming in kabels waarbij de aders in de kabel om elkaar heen gedraaid zijn. Zo wordt overspraak in de adres voorkomen. Toegepast in telefonie en netwerkkabels
1Stand (van apparaat of instelknop) waarin uitgaand en inkomend signaal van gelijk niveau zijn;
2systeem van Avid waarmee centraal opgeslagen beeld en geluid toegankelijk is voor verschillende aangesloten NLE's en DAW's
Door gebruiker in te stellen extra data (zoals datumaanduiding of tapenummer) die kunnen worden meegeschreven in de tijdcode
Pijl georiënteerd met een lengte en een hoek
Grafische beelden waarvan de beeldbepalende elementen niet uit pixels bestaan maar uit vectoren; een voordeel is dat het beeld kan worden uitvergroot zonder resolutieverlies, zoals in een bitmap
Oscilloscoop om kleur te meten bij video
Beeldscherm-/projectieresolutie van 640x480 pixels
Computeronderdeel dat beeld verwerkt
Contrastekker, i.t.t. mannetje
Bestandsformaat voor digitale audio (.wav)
Write Once Read Many, eenmalig opspeelbaar digitaal medium zoals b.v. een CD-R of DVD-R/+R
Beelscherm-/projectie-resolutie van 1024x768 pixels

Video/audio-compressienorm voor het internet

Geel, magenta, cyaan en zwart, de drie subtractieve grondkleuren met steunkleur zwart (in druktechniek)

Advertentie

CineMeta Digital

Woordsuggestie

Doe een woordsuggestie

Categorieen

animatie
beeld
geluid
grime/kleding
grip
ICT (generiek)
laboratorium
licht
montage
postproductie
productie
script/regie
special effects
vertoning/uitbreng

Facebook

Advertentie

Ot Louw - Montage

Redacteuren

Adri Dortland
Antoin Cox
Arjen van der Grijn
Arnoud Rijken
Daphne Maierna
Dave Schram
Erik Louw
Gerard de Haan
Henny Vrienten
Jan Schuurman
Job ter Burg
Maarten Kramer
Michel Schöpping
Monique van Schendelen
Ot Louw
Paul Gies
Peter Brugman
Pieter Hoogland
Stan Schram
Stephan Danser

Facebook